{"id":12564,"date":"2024-08-09T17:00:50","date_gmt":"2024-08-09T15:00:50","guid":{"rendered":"https:\/\/biblianpd.pl\/?p=12564"},"modified":"2024-08-08T09:24:32","modified_gmt":"2024-08-08T07:24:32","slug":"septuaginta","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/biblianpd.pl\/en\/septuaginta\/","title":{"rendered":"Septuaginta"},"content":{"rendered":"<p><em>Septuaginta<\/em> to nazwa najstarszego t\u0142umaczenia <em>Biblii Hebrajskiej<\/em> na j\u0119zyk grecki, kt\u00f3re wykonane zosta\u0142o w Aleksandrii na zlecenie kr\u00f3la egipskiego Ptolemeusza II Filadelfosa przez \u2013 jak g\u0142osi legenda \u2013 70 lub 72 \u017cydowskich t\u0142umaczy (st\u0105d nazwa <em>Septuaginta<\/em> i jej symboliczne oznaczenie LXX).<br \/>\nPo podbojach Aleksandra Macedo\u0144skiego w IV w. p.n.e. \u2192 greka <em>koine<\/em> sta\u0142a si\u0119 g\u0142\u00f3wnym j\u0119zykiem porozumiewania si\u0119 (swoistym <em>lingua franca<\/em>) w \u00f3wczesnym \u015bwiecie \u015br\u00f3dziemnomorskim i bliskowschodnim. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie jej zasi\u0119g mo\u017cemy por\u00f3wna\u0107 do j\u0119zyka angielskiego. Ptolemeusz zapragn\u0105\u0142 uzupe\u0142ni\u0107 ksi\u0119gozbi\u00f3r Biblioteki Aleksandryjskiej o niezwyk\u0142e dzie\u0142o \u2013 pisma \u015bwi\u0119te ludu hebrajskiego. Pierwszy etap ich prac \u2013 t\u0142umaczenie <em>Pi\u0119cioksi\u0119gu<\/em> \u2013 podobno zaj\u0105\u0142 72 dni. Kolejne ksi\u0119gi by\u0142y przek\u0142adane na j\u0119zyk grecki stopniowo przez kolejne 100 lat. Nie zachowa\u0142o si\u0119 do naszych czas\u00f3w pierwotne t\u0142umaczenie <em>Septuaginty<\/em>, jednak dysponujemy ok. 1550 jej kopiami. Najstarsze z nich pochodz\u0105 z IV w. n.e., co w badaniach literaturoznawczych nadaje im wielk\u0105 warto\u015b\u0107.<br \/>\nW czasach Jezusa i Aposto\u0142\u00f3w \u017bydzi (poza wykszta\u0142conymi rabinami) nie znali j\u0119zyka hebrajskiego. Na co dzie\u0144 pos\u0142ugiwali si\u0119 j\u0119zykiem aramejskim (i korzystali z <em>Targum\u00f3w<\/em>, czyli aramejskich przek\u0142ad\u00f3w <em>Biblii Hebrajskiej<\/em>). Zhellenizowani \u017bydzi mieszkaj\u0105cy w diasporze (w rozproszeniu poza Izraelem) bardzo cz\u0119sto nie m\u00f3wili po aramejsku. Nie mogli wi\u0119c korzysta\u0107 z <em>Targum\u00f3w<\/em>. Jedyn\u0105 mo\u017cliwo\u015bci\u0105 korzystania przez nich z <em>Biblii Hebrajskiej<\/em> by\u0142a wi\u0119c <em>Septuaginta<\/em>. Jej ranga by\u0142a niezwyk\u0142a. W praktyce to j\u0105 nazywano Pismem \u015bw. (Bibli\u0105). Formuj\u0105ce si\u0119 lokalne gminy chrze\u015bcija\u0144skie w naturalny spos\u00f3b przejmowa\u0142y ten przek\u0142ad <em>Biblii Hebrajskiej<\/em>, tak i\u017c z czasem sta\u0142 si\u0119 on po prostu Bibli\u0105 pierwszych ko\u015bcio\u0142\u00f3w. Finalna posta\u0107 Biblii, jak\u0105 dysponujemy wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie, powsta\u0142a z czasem przez uzupe\u0142nienie ST o tworz\u0105cy si\u0119 kanon \u015bwi\u0119tych pism chrze\u015bcija\u0144skich zwany popularnie Nowym Testamentem. Znacz\u0105ce jest to, \u017ce ok. 40% cytat\u00f3w z <em>Biblii Hebrajskiej<\/em>, jakie znajduj\u0105 si\u0119 w NT, ma brzmienie wed\u0142ug <em>Septuaginty<\/em>. Taka popularno\u015b\u0107 tego t\u0142umaczenia w \u015bwiecie chrze\u015bcija\u0144skim doprowadzi\u0142a rabin\u00f3w \u017cydowskich do dystansowania si\u0119 od niego i ostatecznie do wydania zakazu korzystania z <em>Septuaginty<\/em> przez wyznawc\u00f3w judaizmu. Jako alternatyw\u0119 \u017bydzi przygotowali swe kolejne t\u0142umaczenie <em>Biblii Hebrajskiej<\/em> na j\u0119zyk grecki. By\u0142o to t\u0142umaczenie Akwili z Synopy (ucznia rabina Akiby Ben Josefa) zrealizowane ok. 130 r. n.e.<br \/>\nNiezwyk\u0142o\u015bci\u0105 <em>Septuaginty<\/em> by\u0142o przet\u0142umaczenie tetragramu hebr. <em>JHWH<\/em> na j\u0119zyk grecki s\u0142owem <em>KYRIOS<\/em> (PAN). Niewiele wsp\u00f3\u0142czesnych j\u0119zyk\u00f3w posiada w\u0142asne przek\u0142ady <em>Septuaginty<\/em>. Z tego wzgl\u0119du nale\u017cy za wielkie wydarzenie przyj\u0105\u0107 naukowe wydanie polskiego przek\u0142adu <em>Septuaginty<\/em> w t\u0142um. ks. prof. Remigiusza Popowskiego SDB, kt\u00f3re w roku 2013 zosta\u0142o opublikowane przez Oficyn\u0119 Wydawnicz\u0105 VOCATIO z Warszawy. Wydanie popularne wraz z tekstem NT (w przek\u0142adzie tego samego t\u0142umacza) VOCATIO publikuje na bie\u017c\u0105co jako <em>Bibli\u0119 pierwszego ko\u015bcio\u0142a<\/em>. Dla os\u00f3b zajmuj\u0105cych si\u0119 analizami biblijnymi nie bez znaczenia jest fakt, \u017ce prawie wszystkie przek\u0142ady ST na j\u0119zyki wsp\u00f3\u0142czesne dokonywane s\u0105 z kopii manuskrypt\u00f3w masoreckich, a wi\u0119c z dokument\u00f3w, kt\u00f3re oryginalnie powsta\u0142y 1100-1300 lat p\u00f3\u017aniej ni\u017c <em>Septuaginta<\/em>. Ko\u015bci\u00f3\u0142 prawos\u0142awny (wschodni) na \u015bwiecie uwa\u017ca grecki tekst <em>Septuaginty<\/em> za jedyny wiarygodny tekst ST.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Septuaginta to nazwa najstarszego t\u0142umaczenia Biblii Hebrajskiej na j\u0119zyk grecki, kt\u00f3re wykonane zosta\u0142o w Aleksandrii na zlecenie kr\u00f3la egipskiego Ptolemeusza<\/p>","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_wpcom_ai_launchpad_first_post":false,"_jetpack_hide_featured_image":false,"_jetpack_featured_image_duplicate_dismissed":0,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[221],"tags":[],"class_list":["post-12564","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-komentarz-npd","livre-type-book"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Septuaginta - Biblia NPD<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/biblianpd.pl\/en\/septuaginta\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Septuaginta - Biblia NPD\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Septuaginta to nazwa najstarszego t\u0142umaczenia Biblii Hebrajskiej na j\u0119zyk grecki, kt\u00f3re wykonane zosta\u0142o w Aleksandrii na zlecenie kr\u00f3la egipskiego Ptolemeusza\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/biblianpd.pl\/en\/septuaginta\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Biblia NPD\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/NowyPrzekladDynamicznyPismaSwietego\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-08-09T15:00:50+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/biblianpd.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/npd.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"628\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"info_biblianpd\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"info_biblianpd\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"3 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/biblianpd.pl\\\/septuaginta\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/biblianpd.pl\\\/septuaginta\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"info_biblianpd\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/biblianpd.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/46c4ff4da4b1d61e7cdeb72aba836a4a\"},\"headline\":\"Septuaginta\",\"datePublished\":\"2024-08-09T15:00:50+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/biblianpd.pl\\\/septuaginta\\\/\"},\"wordCount\":571,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/biblianpd.pl\\\/#organization\"},\"articleSection\":[\"Komentarz NPD\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/biblianpd.pl\\\/septuaginta\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/biblianpd.pl\\\/septuaginta\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/biblianpd.pl\\\/septuaginta\\\/\",\"name\":\"Septuaginta - Biblia NPD\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/biblianpd.pl\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2024-08-09T15:00:50+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/biblianpd.pl\\\/septuaginta\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/biblianpd.pl\\\/septuaginta\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/biblianpd.pl\\\/septuaginta\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/biblianpd.pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Septuaginta\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/biblianpd.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/biblianpd.pl\\\/\",\"name\":\"Biblia NPD\",\"description\":\"Nowy Przek\u0142ad Dynamiczny\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/biblianpd.pl\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/biblianpd.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/biblianpd.pl\\\/#organization\",\"name\":\"Biblia NPD\",\"url\":\"https:\\\/\\\/biblianpd.pl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/biblianpd.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/biblianpd.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/05\\\/logo-pl.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/biblianpd.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/05\\\/logo-pl.png\",\"width\":416,\"height\":141,\"caption\":\"Biblia NPD\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/biblianpd.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/NowyPrzekladDynamicznyPismaSwietego\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/biblianpd.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/46c4ff4da4b1d61e7cdeb72aba836a4a\",\"name\":\"info_biblianpd\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/35f7dd7f4a1baf9dac6d59a9158fbb400b01c6a2617299448f2c4ffa63b88f69?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/35f7dd7f4a1baf9dac6d59a9158fbb400b01c6a2617299448f2c4ffa63b88f69?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/35f7dd7f4a1baf9dac6d59a9158fbb400b01c6a2617299448f2c4ffa63b88f69?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"info_biblianpd\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Septuaginta - Biblia NPD","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/biblianpd.pl\/en\/septuaginta\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Septuaginta - Biblia NPD","og_description":"Septuaginta to nazwa najstarszego t\u0142umaczenia Biblii Hebrajskiej na j\u0119zyk grecki, kt\u00f3re wykonane zosta\u0142o w Aleksandrii na zlecenie kr\u00f3la egipskiego Ptolemeusza","og_url":"https:\/\/biblianpd.pl\/en\/septuaginta\/","og_site_name":"Biblia NPD","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/NowyPrzekladDynamicznyPismaSwietego","article_published_time":"2024-08-09T15:00:50+00:00","og_image":[{"width":1200,"height":628,"url":"https:\/\/biblianpd.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/npd.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"info_biblianpd","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"info_biblianpd","Est. reading time":"3 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/biblianpd.pl\/septuaginta\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/biblianpd.pl\/septuaginta\/"},"author":{"name":"info_biblianpd","@id":"https:\/\/biblianpd.pl\/#\/schema\/person\/46c4ff4da4b1d61e7cdeb72aba836a4a"},"headline":"Septuaginta","datePublished":"2024-08-09T15:00:50+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/biblianpd.pl\/septuaginta\/"},"wordCount":571,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/biblianpd.pl\/#organization"},"articleSection":["Komentarz NPD"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/biblianpd.pl\/septuaginta\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/biblianpd.pl\/septuaginta\/","url":"https:\/\/biblianpd.pl\/septuaginta\/","name":"Septuaginta - Biblia NPD","isPartOf":{"@id":"https:\/\/biblianpd.pl\/#website"},"datePublished":"2024-08-09T15:00:50+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/biblianpd.pl\/septuaginta\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/biblianpd.pl\/septuaginta\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/biblianpd.pl\/septuaginta\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/biblianpd.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Septuaginta"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/biblianpd.pl\/#website","url":"https:\/\/biblianpd.pl\/","name":"The NPD Bible","description":"New Dynamic Translation","publisher":{"@id":"https:\/\/biblianpd.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/biblianpd.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/biblianpd.pl\/#organization","name":"The NPD Bible","url":"https:\/\/biblianpd.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/biblianpd.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/biblianpd.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/logo-pl.png","contentUrl":"https:\/\/biblianpd.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/logo-pl.png","width":416,"height":141,"caption":"Biblia NPD"},"image":{"@id":"https:\/\/biblianpd.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/NowyPrzekladDynamicznyPismaSwietego"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/biblianpd.pl\/#\/schema\/person\/46c4ff4da4b1d61e7cdeb72aba836a4a","name":"info_biblianpd","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/35f7dd7f4a1baf9dac6d59a9158fbb400b01c6a2617299448f2c4ffa63b88f69?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/35f7dd7f4a1baf9dac6d59a9158fbb400b01c6a2617299448f2c4ffa63b88f69?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/35f7dd7f4a1baf9dac6d59a9158fbb400b01c6a2617299448f2c4ffa63b88f69?s=96&d=mm&r=g","caption":"info_biblianpd"}}]}},"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pgXYk7-3gE","jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/biblianpd.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12564","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/biblianpd.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/biblianpd.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/biblianpd.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/biblianpd.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12564"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/biblianpd.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12564\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12565,"href":"https:\/\/biblianpd.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12564\/revisions\/12565"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/biblianpd.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12564"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/biblianpd.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12564"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/biblianpd.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12564"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}