{"id":10935,"date":"2021-04-13T00:01:53","date_gmt":"2021-04-12T22:01:53","guid":{"rendered":"https:\/\/biblianpd.pl\/?p=10935"},"modified":"2021-04-10T09:30:01","modified_gmt":"2021-04-10T07:30:01","slug":"aniol-aniolowie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/biblianpd.pl\/en\/aniol-aniolowie\/","title":{"rendered":"Anio\u0142, anio\u0142owie"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #000000;\"><strong>S\u0142owo \u201eanio\u0142\u201d jest polskim t\u0142umaczeniem greckiego s\u0142owa <em>angelos<\/em> lub hebrajskiego <em>malak<\/em>, kt\u00f3re s\u0105 rzeczownikami pospolitymi o znaczeniu etymologicznym \u201epos\u0142aniec\u201d, ewentualnie \u201ezwiastun\u201d. Etymologicznie s\u0142owo <em>malak<\/em> znaczy \u201echodz\u0105cy tam i z powrotem\u201d. S\u0142owo to w \u017caden spos\u00f3b nie determinuje natury pos\u0142a\u0144ca, gdy\u017c m\u00f3wi jedynie o jego funkcji. Anio\u0142owie opisywani w Biblii wygl\u0105daj\u0105 jak ludzie, st\u0105d ludzie cz\u0119sto nie rozpoznaj\u0105, z kim maj\u0105 do czynienia (por. Rdz 19,1-4; Hbr 13,2). \u017badna z biblijnych relacji nie wspomina, by anio\u0142owie mieli skrzyd\u0142a. Ikonografia religijna wyrz\u0105dzi\u0142a teologii w tej sprawie wiele szk\u00f3d. Jedynymi istotami duchowymi ze skrzyd\u0142ami s\u0105 w Biblii cherubiny (por. Wj 25,20) oraz serafiny (por. Iz 6,2). Te jednak nie s\u0105 anio\u0142ami. Z tekst\u00f3w biblijnych wynika, \u017ce okre\u015blenie \u201eanio\u0142\u201d u\u017cywane jest do pos\u0142a\u0144c\u00f3w maj\u0105cych natur\u0119:<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong>1) duchow\u0105 (komunikuj\u0105cych si\u0119 z lud\u017ami zawsze w j\u0119zykach zrozumia\u0142ych dla ludzi):<\/strong><\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"color: #000000;\"><strong>anio\u0142owie Bo\u017cy (por. \u0141k 1,11-19; Dz 12,7);<\/strong><\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #000000;\"><strong>anio\u0142owie szatana (por. Mt 25,41; Ap 12,9; 2 Kor 11,14; Ga 1,8);<\/strong><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong>2) materialn\u0105 (cielesn\u0105), dziel\u0105cych si\u0119 na: <\/strong><\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"color: #000000;\"><strong>rzeczy lub zjawiska nieo\u017cywione (np. wichry, ogie\u0144 oraz inne \u017cywio\u0142y zwiastuj\u0105ce pot\u0119g\u0119 Boga, por. Ps 18,8-16; Ps 104,4); <\/strong><\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #000000;\"><strong>byty o\u017cywione \u2013 najcz\u0119\u015bciej ludzie, z krwi i ko\u015bci, jak cho\u0107by dwaj uczniowie Jezusa opisani w \u0141k 9,52, kt\u00f3rych PAN zmierzaj\u0105cy do Jerozolimy wys\u0142a\u0142 przed sob\u0105 do wsi samaryta\u0144skiej, by w niej przygotowali Mu nocleg. Oczywi\u015bcie do tej kategorii mog\u0105 by\u0107 zaliczani ludzie s\u0142u\u017c\u0105cy zar\u00f3wno Bogu, jak i si\u0142om ciemno\u015bci. <\/strong><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong>Istotnym problemem w przek\u0142adach biblijnych jest nazbyt semantyczne podej\u015bcie t\u0142umaczy, kt\u00f3rzy \u2013 gdy tylko widz\u0105 s\u0142owo <em>angelos<\/em> \u2013 od razu interpretuj\u0105 je w odniesieniu do byt\u00f3w duchowych, i to najcz\u0119\u015bciej s\u0142u\u017c\u0105cych Bogu Najwy\u017cszemu, nie zwracaj\u0105c przy tym uwagi na bli\u017cszy czy dalszy kontekst. Przyk\u0142adem tak bezkrytycznego t\u0142umaczenia s\u0142owa <em>angelos<\/em>, kt\u00f3ry wyrz\u0105dzi\u0142 gigantyczne szkody teologiczne, jest 1 Kor 13,1. W wi\u0119kszo\u015bci literalnych przek\u0142ad\u00f3w (i to nie tylko polskich) u\u017cywa si\u0119 tam okre\u015blenia \u201ej\u0119zyki anio\u0142\u00f3w\u201d lub \u201ej\u0119zyki anielskie\u201d, zupe\u0142nie pomijaj\u0105c kontekst, w jakim Aposto\u0142 Pawe\u0142 umie\u015bci\u0142 te s\u0142owa. Ten za\u015b by\u0142 nast\u0119puj\u0105cy.<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong>Korynt, w kt\u00f3rym Aposto\u0142 Pawe\u0142 za\u0142o\u017cy\u0142 wsp\u00f3lnot\u0119 wierz\u0105cych w Chrystusa, by\u0142 miastem otwartym, w kt\u00f3rym \u015bciera\u0142y si\u0119 r\u00f3\u017cne kultury, my\u015bli i do kt\u00f3rego przybywa\u0142o mn\u00f3stwo os\u00f3b z uwagi na blisko\u015b\u0107 portu w Kenchrach. Po\u0142o\u017cenie Koryntu oraz zwolnienie go z podatk\u00f3w moc\u0105 edyktu Juliusza Cezara z roku 44 p.n.e. sprawi\u0142y, \u017ce miasto to by\u0142o niezwykle zamo\u017cne i p\u0142awi\u0142o si\u0119 w \u017cyciowym hedonizmie. Grecy, kt\u00f3rzy przyj\u0119li g\u0142oszon\u0105 przez Paw\u0142a Dobr\u0105 Wiadomo\u015b\u0107 o ratunku w Chrystusie, stanowili pierwsze zr\u0119by wsp\u00f3lnoty chrze\u015bcija\u0144skiej w tym mie\u015bcie. Jednak tworz\u0105c now\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107 ludzi ufaj\u0105cych Chrystusowi, wnie\u015bli do niej tak\u017ce swoje greckie dziedzictwo kulturowe, wed\u0142ug kt\u00f3rego \u015bwiat by\u0142 podzielony na ludzi o\u015bwieconych \u2013 cywilizowanych (m\u00f3wi\u0105cych po grecku) \u2013 i nieo\u015bwieconych \u2013 niecywilizowanych (zwanych barbarzy\u0144cami, kt\u00f3rzy m\u00f3wili innymi j\u0119zykami ni\u017c grecki)(*1). Do tego w\u0142a\u015bnie odni\u00f3s\u0142 si\u0119 Aposto\u0142 Pawe\u0142, pisz\u0105c s\u0142owa zawarte w 1 Kor 14,6-11. To stanowi bezpo\u015bredni kontekst dla jego nauczania o darze przemawiania obcymi j\u0119zykami. <\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong>Ot\u00f3\u017c gdy do Koryntu przybywali pos\u0142a\u0144cy (gr. <em>angelos<\/em>) z innych ko\u015bcio\u0142\u00f3w spoza Grecji, cz\u0119sto pos\u0142ugiwali si\u0119 obcymi j\u0119zykami \u2013 zupe\u0142nie innymi ni\u017c greka czy \u0142acina. Greccy chrze\u015bcijanie nie rozumieli ich i dlatego (jak to Grecy) zwali ich barbarzy\u0144cami (od onomatopei <em>bar, bar<\/em>, kt\u00f3re wyra\u017ca\u0142y spos\u00f3b postrzegania niezrozumia\u0142ej, wr\u0119cz be\u0142kotliwej dla Grek\u00f3w mowy). W 1 Kor 13,1 nie chodzi zatem o jakie\u015b \u201eanielskie j\u0119zyki\u201d, o kt\u00f3rych nie ma w Biblii ani s\u0142owa, ale o j\u0119zyki obce, kt\u00f3rymi pos\u0142ugiwali si\u0119 przybywaj\u0105cy pos\u0142annicy z innych wsp\u00f3lnot. Co wi\u0119cej \u2013 warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce gdy anio\u0142owie Bo\u017cy (pos\u0142annicy Najwy\u017cszego) przychodzili do ludzi z jak\u0105kolwiek misj\u0105, zawsze m\u00f3wili zrozumia\u0142ymi dla ludzi j\u0119zykami. Jak bowiem inaczej mieliby w komunikatywny spos\u00f3b przekazywa\u0107 wiadomo\u015bci od PANA? <\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong>Gdy Aposto\u0142 Jan, przebywaj\u0105cy na zes\u0142aniu na wyspie Patmos, otrzyma\u0142 wgl\u0105d w sprawy niebia\u0144skie i rozmawia\u0142 z anio\u0142ami (pos\u0142a\u0144cami Boga Najwy\u017cszego), ci u\u017cywali j\u0119zyka zrozumia\u0142ego dla niego (by\u0107 mo\u017ce m\u00f3wili po aramejsku albo po grecku). Gdy Aposto\u0142owie podczas zes\u0142ania Bo\u017cego Ducha w dzie\u0144 Pi\u0119\u0107dziesi\u0105tnicy otrzymali dar przemawiania w obcych j\u0119zykach, kt\u00f3rych wcze\u015bniej si\u0119 nie uczyli, m\u00f3wili ludzkimi j\u0119zykami i dialektami (por. Dz 2,6-11) zrozumia\u0142ymi dla ludzi tam zebranych. Zatem i w <em>Dziejach wys\u0142annik\u00f3w Chrystusa<\/em>, i listach Aposto\u0142a Paw\u0142a jest mowa nie o jakichkolwiek \u201ej\u0119zykach anielskich\u201d, ale o cudownym darze duchowym. Polega on na tym, \u017ce dla g\u0142oszenia dzie\u0142a Chrystusa i budowania spo\u0142eczno\u015bci wierz\u0105cych pomi\u0119dzy lud\u017ami pochodz\u0105cymi z r\u00f3\u017cnych kultur i j\u0119zyk\u00f3w B\u00f3g postanowi\u0142 udzieli\u0107 niekt\u00f3rym wierz\u0105cym szczeg\u00f3lnego daru polegaj\u0105cego na komunikatywnym przemawianiu w realnych, obcych j\u0119zykach. Jest to dar niezwykle konkretny i weryfikowalny w odr\u00f3\u017cnieniu od emocjonalnego be\u0142kotu \u2013 por. r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy s\u0142owami gr. <em>lego<\/em> (sensowne m\u00f3wienie) i <em>laleo<\/em> (paplanie bez \u0142adu i sk\u0142adu), kt\u00f3rego nikt tak naprawd\u0119 nie jest w stanie zweryfikowa\u0107, a pr\u00f3by \u201et\u0142umaczenia\u201d go z materia\u0142u zarejestrowanego na wideo przez niezale\u017cne osoby, maj\u0105ce rzekomo \u201edar t\u0142umaczenia\u201d, zawsze spalaj\u0105 na panewce. B\u00f3g nie ucieka si\u0119 do takich mistyfikacji. Gdy On daje sw\u00f3j dar, to jest to dar bardzo konkretny, oczywisty, weryfikowalny, zawsze s\u0142u\u017c\u0105cy budowaniu wsp\u00f3lnoty Cia\u0142a Chrystusa, a nie rzekomy, satysfakcjonuj\u0105cy jedynie cielesny emocjonalizm \u201eobdarowanej\u201d osoby.<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong>Ta obserwacja prowadzi nas w oczywisty spos\u00f3b do zastanowienia si\u0119, z jakimi anio\u0142ami (pos\u0142annikami czy zwiastunami) mieli do czynienia wierz\u0105cy w Biblii i z jakimi my, w czasach nam wsp\u00f3\u0142czesnych, mamy r\u00f3wnie\u017c do czynienia. Zanim jednak zajmiemy si\u0119 tym dok\u0142adniej, konieczne jest u\u015bwiadomienie sobie, komu lub czemu ufamy, jakie \u015bwiadectwa uznajemy za prawdziwe, jakie nauczanie przyjmujemy i dlaczego. Musimy umie\u0107 rozpozna\u0107, jak wielki wp\u0142yw na nasze przekonania maj\u0105 przekazy z w\u0142asnych lub zas\u0142yszanych od innych \u201eobjawie\u0144\u201d, kt\u00f3re z tak\u0105 \u0142atwo\u015bci\u0105 znajduj\u0105 podatny grunt w ludzkim emocjonalizmie, pragnieniach prze\u017cycia czego\u015b nadzwyczajnego, w d\u0105\u017ceniach do obcowania ze \u015bwiatem nadprzyrodzonym czy wr\u0119cz w ludzkiej pysze czucia si\u0119 wybranym. K\u0142opot z tego rodzaju postawami polega jednak na tym, \u017ce \u017cadnej z nich nie odnajdujemy w postawie i charakterze Jezusa Chrystusa, naszego PANA, na kt\u00f3rego S\u0142owie i przyk\u0142adzie powinno przecie\u017c zasadza\u0107 si\u0119 ca\u0142e nasze rozumienie \u015bwiata rzeczywistego i duchowego i nasze ca\u0142kowite Jemu poddanie. O tym w\u0142a\u015bnie m\u00f3wi\u0142 w Ap 19,10 i w Ap 22,8-9 anio\u0142 podczas rozmowy z Janem Aposto\u0142em.<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong>W Biblii znajdujemy wyra\u017any podzia\u0142 anio\u0142\u00f3w (pos\u0142a\u0144c\u00f3w, zwiastun\u00f3w) na tych, kt\u00f3rzy s\u0142u\u017c\u0105 Bogu, oraz tych, kt\u00f3rzy s\u0142u\u017c\u0105 szatanowi(*2). Wszyscy anio\u0142owie s\u0105 stworzeniami, w zwi\u0105zku z czym ich status nie mo\u017ce by\u0107 w \u017cadnym stopniu por\u00f3wnywalny ze statusem Boga \u2013 ich Stworzyciela (por. Ap 22,8-10). Relacj\u0119 mi\u0119dzy nimi mo\u017cna co najwy\u017cej przyr\u00f3wna\u0107 do relacji pomi\u0119dzy garncarzem a naczyniem, kt\u00f3re on wytwarza. Do tego obrazu, w kontek\u015bcie ludzi i narod\u00f3w, odnosili si\u0119 zar\u00f3wno Izajasz w Iz 45,9, Jeremiasz w Jr 18,6, jak i nawi\u0105zuj\u0105cy do nich Aposto\u0142 Pawe\u0142 w Rz 9,20-21. Jednak obraz ten jest prawdziwy tak\u017ce w odniesieniu do byt\u00f3w duchowych stworzonych przez Boga. Dlatego fa\u0142szywy jest przekaz m\u00f3wi\u0105cy, \u017ce szatan walczy z Bogiem. Zbuntowany anio\u0142 Lucyfer (zwany te\u017c Belzebubem, szatanem, w\u0119\u017cem, smokiem(*3), gadem etc.) jest jedynie stworzeniem. Z tego powodu nie ma \u017cadnej mo\u017cliwo\u015bci walki z Bogiem Wiekuistym. Szatan i jego anio\u0142owie wchodz\u0105 w zmagania jedynie z anio\u0142ami Bo\u017cymi (por. Jud 9), kiedy chc\u0105 przeszkadza\u0107 w pe\u0142nieniu zleconych im zada\u0144 wobec Bo\u017cego ludu (por. Dn 10,11-14, gdzie archanio\u0142 Micha\u0142 jest przedstawiony jako ksi\u0105\u017c\u0119 duchowego \u015bwiata, kt\u00f3ry walczy z szatanem, zwanym w tym tek\u015bcie ksi\u0119ciem Kr\u00f3lestwa Pers\u00f3w). Zgodnie z Ap 19,20 oraz Ap 20,9-10 anio\u0142owie szatana oraz on sam zostan\u0105 w przysz\u0142o\u015bci w okamgnieniu pokonani przez Boga \u2013 moc\u0105 Jego S\u0142owa. Dlatego w duchowej walce, kt\u00f3ra rozgrywa si\u0119 na \u015bwiecie, nale\u017cy trzyma\u0107 si\u0119 Bo\u017cego S\u0142owa najbli\u017cej, jak to tylko mo\u017cliwe. Ju\u017c teraz pewna grupa anio\u0142\u00f3w ciemno\u015bci jest uwi\u0119ziona i oczekuje na S\u0105d Ostateczny (por. 2 P 2,4; Jud 6). Moc innych nie jest wi\u0119ksza ni\u017c moc Boga, co widzimy w opisach spotka\u0144 Jezusa z duchami nieczystymi (demonami \u2013 s\u0142ugami szatana i jego pos\u0142a\u0144cami). Chrystus nigdy z nimi nie pertraktowa\u0142 ani nie dyskutowa\u0142. On wydawa\u0142 im rozkazy (por. Mt 8,29-32), a one zawsze w pokorze i z dr\u017ceniem (por. Jk 2,19) natychmiast wykonywa\u0142y Jego polecenia.<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong>S\u0142owo Bo\u017ce przedstawia anio\u0142\u00f3w Bo\u017cych (zwanych r\u00f3wnie\u017c anio\u0142ami \u015awiat\u0142o\u015bci) jako byty s\u0142u\u017cebne posy\u0142ane przez Najwy\u017cszego do pomocy tym, kt\u00f3rzy pod\u0105\u017caj\u0105 drog\u0105 zbawienia (por. Hbr 1,14; Ap 19,10; Ap 22,8-10). Z tego wzgl\u0119du, b\u0119d\u0105c nawet bytami duchowymi, mogli oni przybiera\u0107 posta\u0107 widzialn\u0105, by zrealizowa\u0107 zadanie, kt\u00f3re im wyznaczono (por. Hbr 13,2). W czasach ST \u2013 gdy oczywisto\u015bci\u0105 tradycji \u017cydowskiej by\u0142o to, \u017ce Boga nikt nigdy nie widzia\u0142 ani nie mo\u017ce zobaczy\u0107, gdy\u017c B\u00f3g ma posta\u0107 duchow\u0105 (por. J 4,24) \u2013 Bo\u017ce epifanie (lub teofanie) by\u0142y w ST cz\u0119sto okre\u015blane mianem angelofanii. W szczeg\u00f3lno\u015bci widzimy to w tych tekstach ST, kt\u00f3re u\u017cywaj\u0105 okre\u015ble\u0144 \u201eAnio\u0142 PANA\u201d, co znajdujemy np. w opisie ukazania si\u0119 PANA Moj\u017ceszowi w ognistej postaci w kolczastym krzewie (por. Wj 3,2-6). Znakomity wyk\u0142ad teologiczny tej teofanii znajdujemy w wypowiedzi Szczepana w Dz 7,30-50 z wielkim jej podsumowaniem w Dz 7,52-53. Szczepan, opieraj\u0105c si\u0119 na tych zapisach, wyja\u015bni\u0142 \u017bydom wielk\u0105 prawd\u0119, \u017ce Osob\u0105 nazywan\u0105 przez nich \u201ewys\u0142annikiem PANA\u201d lub \u201eAnio\u0142em PANA\u201d by\u0142 w istocie sam PAN (hebr. <em>JHWH<\/em>), kt\u00f3ry w historii objawia\u0142 si\u0119 im w r\u00f3\u017cnych postaciach (gr. <em>morfe<\/em> \u2013 w tym tak\u017ce jako ognista Posta\u0107 w kolczastym krzewie lub jako s\u0142up ognia prowadz\u0105cy ich przez pustyni\u0119), a gdy dope\u0142ni\u0142 si\u0119 ustalony czas, objawi\u0142 si\u0119 w ludzkiej naturze (por. Flp 2,7) w osobie Jezusa z Nazaretu. Poniewa\u017c Jezus tytu\u0142owa\u0142 si\u0119 PANEM i podkre\u015bla\u0142, \u017ce stanowi jedno\u015b\u0107 z Ojcem (por. J 10,30), \u017cydowscy przyw\u00f3dcy odrzucili Go i ostatecznie doprowadzili do Jego ukrzy\u017cowania. Tak samo pot\u0119pili Szczepana. Inne potwierdzenie tej wa\u017cnej prawdy wypowiedzianej przez Szczepana znajdziemy tak\u017ce w wypowiedzi Aposto\u0142a Paw\u0142a w 1 Kor 10,4. Wi\u0119cej o naturze, postaci i osobowo\u015bci Chrystusa jako PANA w por\u00f3wnaniu z natur\u0105 anio\u0142\u00f3w m\u00f3wi <em>List do Hebrajczyk\u00f3w<\/em>. Zatem okre\u015blenie \u201eAnio\u0142 PANA\u201d wyst\u0119puj\u0105ce w ST nale\u017cy cz\u0119sto postrzega\u0107 jako okre\u015blenie metonimiczne u\u017cywane w miejsce zwrotu \u201ePAN\u201d. Zdarza\u0142o si\u0119 oczywi\u015bcie (szczeg\u00f3lnie we wcze\u015bniejszych pismach hebrajskich), \u017ce u\u017cywano wprost s\u0142owa \u201ePAN\u201d dla Boskich epifanii \u2013 jak to mia\u0142o miejsce w Rdz 18,1-15. W NT okre\u015blenie \u201eanio\u0142 PA\u0143SKI\u201d nie ma ju\u017c takiej wymowy i odnosi si\u0119 wy\u0142\u0105cznie do byt\u00f3w duchowych posy\u0142anych przez Boga do s\u0142u\u017cenia ludziom.<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong>Jest jeszcze jedna funkcja Bo\u017cych pos\u0142a\u0144c\u00f3w (anio\u0142\u00f3w), o kt\u00f3rej czytamy w Biblii. Nie wi\u0105\u017ce si\u0119 ona z ludem Bo\u017cym, ale z tymi, kt\u00f3rzy tym ludem nie s\u0105. Wobec tych ludzi anio\u0142owie b\u0119d\u0105 pe\u0142ni\u0107 funkcje egzekutor\u00f3w Bo\u017cej sprawiedliwo\u015bci \u2013 jak to widzimy w Rdz 19,10-12 oraz w Mt 13,41-42; Mt 16,27; Ap 8,7-12; Ap 9,1-4; Ap 9,13-15; Ap 11,15-18. W czasie S\u0105du Ostatecznego (por. J 5,22) anio\u0142owie na rozkaz Chrystusa b\u0119d\u0105 wrzuca\u0107 do ognistego jeziora p\u0142on\u0105cej siarki te osoby, kt\u00f3re nie zwi\u0105za\u0142y si\u0119 prawdziwie z Chrystusem na wieki (por. Ap 12,14-15; Ap 19,20; Ap 20,10). Ocaleni zostan\u0105 jedynie ci, do kt\u00f3rych Jezus przyzna si\u0119 osobi\u015bcie.<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong>Wa\u017cne jest r\u00f3wnie\u017c u\u015bwiadomienie sobie, i\u017c nie ka\u017cdy \u201eanio\u0142 z Niebios\u201d jest pos\u0142a\u0144cem od Boga. Z Ef 6,12 dowiadujemy si\u0119, \u017ce w Niebiosach (tzn. w strefie \u017cycia duchowego) nadal funkcjonuj\u0105 anio\u0142owie ciemno\u015bci, kt\u00f3rzy \u2013 czy to sami, czy te\u017c przez poddanych sobie ludzi \u2013 z lubo\u015bci\u0105 wprowadzaj\u0105 zam\u0119t na Ziemi. Ze szczeg\u00f3ln\u0105 pieczo\u0142owito\u015bci\u0105 fa\u0142szuj\u0105 przekaz Dobrej Wiadomo\u015bci o ratunku w Chrystusie (por. Ga 1,8). Tacy anio\u0142owie podaj\u0105 si\u0119 nawet za \u201ewys\u0142annik\u00f3w \u015awiat\u0142o\u015bci\u201d (por. 2 Kor 11,14), cho\u0107 nie maj\u0105 nic wsp\u00f3lnego z Chrystusem, kt\u00f3ry jest prawdziw\u0105 \u015awiat\u0142o\u015bci\u0105 (por. J 1,9-12; J 8,12). Tak\u017ce z \u0141k 10,18 wynika, \u017ce z Niebios zst\u0119puj\u0105 na Ziemi\u0119 nie tylko si\u0142y \u015bwiat\u0142o\u015bci, lecz tak\u017ce si\u0142y ciemno\u015bci. Poleganie zatem na informacjach przekazywanych przez \u201epos\u0142a\u0144c\u00f3w z Niebios\u201d \u2013 tylko dlatego, \u017ce pochodz\u0105 z Niebios \u2013 jest obci\u0105\u017cone ogromnym ryzykiem zwiedzenia. Tego rodzaju sytuacje opisane s\u0105 np. w Jr 7,16-23 i w Jr 44,15-28, w kt\u00f3rych widzimy, i\u017c B\u00f3g jednoznacznie pot\u0119pia kult \u201eKr\u00f3lowej Niebios\u201d (\u201eKr\u00f3lowej Anielskiej\u201d).<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong>Zgodnie z Ef 6,12 duchami zwodniczymi, kt\u00f3re w Niebiosach tworz\u0105 armi\u0119 ciemno\u015bci, s\u0105 demony (por. tak\u017ce Iz 47,12). Maj\u0105 one nawet podda\u0144czy dost\u0119p do samego Tronu Bo\u017cego (por. Hi 1,6). Od anio\u0142\u00f3w Bo\u017cych r\u00f3\u017cni ich nie tylko osoba, kt\u00f3rej s\u0142u\u017c\u0105, lecz tak\u017ce kwestia odbierania chwa\u0142y. O ile anio\u0142owie Bo\u017cy wzbraniaj\u0105 si\u0119 przed przyjmowaniem ho\u0142d\u00f3w, kt\u00f3re nale\u017c\u0105 si\u0119 tylko Bogu (por. Ap 19,10; Ap 22,9), o tyle demony (zbuntowani anio\u0142owie) przyjmuj\u0105 takie ho\u0142dy z wielk\u0105 ch\u0119ci\u0105. Pismo \u015bw. bardzo mocno przestrzega wierz\u0105cych przed oddawaniem czci anio\u0142om. Aposto\u0142 Pawe\u0142, pisz\u0105c o osobach, kt\u00f3re dopuszczaj\u0105 si\u0119 takich ba\u0142wochwalczych zachowa\u0144, wyja\u015bnia, i\u017c maj\u0105 nie tylko \u201eupodobanie w kulcie anio\u0142\u00f3w\u201d, ale r\u00f3wnie\u017c \u201ew umartwianiu samego siebie [oraz] w r\u00f3\u017cnego typu ekscytacjach emocjonalnych lub w piel\u0119gnowaniu religijnych wymys\u0142\u00f3w, kt\u00f3re rodz\u0105 si\u0119 z [ich] ska\u017conej grzechem natury\u201d (Kol 2,18). Podsumowuje to stwierdzeniem: \u201eOpinia takiej osoby nie ma \u017cadnego znaczenia, poniewa\u017c cz\u0142owiek taki nie trzyma si\u0119 mocno Chrystusa, kt\u00f3ry jest G\u0142ow\u0105 Cia\u0142a, to znaczy spo\u0142eczno\u015bci wierz\u0105cych\u201d (Kol 2,19). Niekt\u00f3re przek\u0142ady Biblii w wersecie Kol 2,18 przed okre\u015bleniem \u201ekulcie anio\u0142\u00f3w\u201d dodaj\u0105 s\u0142owo \u201eprzesadnym\u201d. Jest to jednak zafa\u0142szowanie przekazu, gdy\u017c w tek\u015bcie greckim nie ma \u017cadnej sugestii, kt\u00f3ra by uzasadnia\u0142a taki dodatek. <\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong>Oczywi\u015bcie sk\u0142onno\u015b\u0107 ludzkiej natury do oddawania czci wszystkiemu, co nadprzyrodzone, nie jest obca nawet uczniom Jezusa. Gdy Jan Aposto\u0142, przebywaj\u0105cy na wyspie Patmos, otrzyma\u0142 z ust anio\u0142a informacj\u0119, \u017ce ten przekazuje mu s\u0142owa samego Boga, pad\u0142 dwa razy na twarz przed tym pos\u0142a\u0144cem (por. Ap 19,10 oraz Ap 22,8-9). Jednak w obydwu wypadkach us\u0142ysza\u0142 bardzo mocne napomnienie. Wersety te przestrzegaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c innych wierz\u0105cych przed kultem anio\u0142\u00f3w. Zatem tam, gdzie Chrystus jest otaczany chwa\u0142\u0105 (a w Nim tak\u017ce Ojciec), tam bez w\u0105tpienia mamy do czynienia z dzia\u0142aniem Bo\u017cego Ducha. Jednak tam, gdzie kto\u015b inny odbiera chwa\u0142\u0119, nie ma Ducha Bo\u017cego, lecz jest duch zwodzenia, kt\u00f3ry pochodzi z ciemno\u015bci i kt\u00f3ry stara si\u0119 odci\u0105gn\u0105\u0107 ludzi od Chrystusa. Duch zwodzenia czyni wszystko, aby skoncentrowa\u0107 my\u015bli ludzi na innej postaci, byle nie na Jezusie Chrystusie, i wykorzystuje do tego wszelkie mo\u017cliwe \u201eefekty specjalne\u201d, jakimi tylko dysponuje (por. Mt 24,24), w\u0142\u0105czaj\u0105c w to nawet podawanie si\u0119 za \u201epos\u0142a\u0144ca z Niebios\u201d (por. Ga 1,8) czy \u201eanio\u0142a \u015bwiat\u0142o\u015bci\u201d (por. 2 Kor 11,14). <\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong>Czasami duch zwodzenia dokonuje najr\u00f3\u017cniejszych manifestacji, kt\u00f3rymi stara si\u0119 przekona\u0107 ludzi, \u017ce jest nawet \u201eDuchem \u015awi\u0119tym\u201d. Jednak proste por\u00f3wnanie tych manifestacji oraz zachowania ludzi w tym uczestnicz\u0105cych do zachowania Jezusa, b\u0119d\u0105cego najdoskonalszym obrazem osoby znajduj\u0105cej si\u0119 pod pe\u0142nym wp\u0142ywem Bo\u017cego Ducha, z regu\u0142y natychmiast demaskuje duchowe fa\u0142szerstwa (wi\u0119cej w Komentarzu NPD \u2192 Duch \u015awi\u0119tego Boga). W ca\u0142ej Biblii odnajdujemy setki por\u00f3wna\u0144 i wypowiedzi, w kt\u00f3rych B\u00f3g pot\u0119pia oddawanie czci pos\u0105gom i obrazom, okre\u015blaj\u0105c to jako oddawanie czci demonom (upad\u0142ym anio\u0142om) i nazywaj\u0105c takie zachowanie \u201educhowym cudzo\u0142\u00f3stwem\u201d (por. Kp\u0142 19,4; Kp\u0142 26,1; Pwt 32,21; Ps 96,5; Ps 106,36-39; J 4,21-26; Dz 17,22-31).<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong>Anio\u0142owie (w tym r\u00f3wnie\u017c anio\u0142owie ciemno\u015bci) nie wiedz\u0105 wszystkiego. Pragn\u0105 uzyska\u0107 wgl\u0105d w sprawy, kt\u00f3rych dokonuje B\u00f3g (por. 1 P 1,12 oraz Mt 24,36), jednak poznanie takie nie b\u0119dzie im dane. Wiedz\u0105 natomiast, \u017ce kiedy\u015b b\u0119d\u0105 s\u0105dzeni przez Lud Bo\u017cy (por. 1 Kor 6,3).<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong>Osobnej uwagi wymaga opis zag\u0142ady pierworodnych w Egipcie. W <em>Ksi\u0119dze Wyj\u015bcia<\/em> (Wj 12,23) czytamy o Niszczycielu (\u201eaniele zniszczenia\u201d, \u201eNios\u0105cym zag\u0142ad\u0119\u201d), kt\u00f3ry mia\u0142 wchodzi\u0107 do domostw, aby odebra\u0107 \u017cycie wszystkiemu, co by\u0142o tam pierworodne. Werset ten wspomina r\u00f3wnie\u017c, \u017ce sam PAN (hebr. <em>JHWH<\/em>) b\u0119dzie szed\u0142 przez Egipt i potrz\u0105\u015bnie (hebr. <em>lingop<\/em>, kt\u00f3re jest form\u0105 czasownika <em>nagap<\/em> m\u00f3wi\u0105cego o \u201esilnym potrz\u0105\u015bni\u0119ciu w celu zrzucenia czego\u015b z siebie\u201d) jego mieszka\u0144cami. Niekt\u00f3rzy s\u0105dz\u0105, \u017ce to PAN odbiera\u0142 \u017cycie pierworodnym, jednak tekst ten wyra\u017anie pokazuje, i\u017c o ile decyzja o wstrz\u0105\u015bni\u0119ciu Egiptem nale\u017ca\u0142a do Najwy\u017cszego, o tyle jednak jej wykonawc\u0105 by\u0142 anio\u0142 imieniem Niszczyciel (hebr. <em>Hammaszhit<\/em>). PAN szed\u0142 przez Egipt, chroni\u0105c przed nim te domostwa, kt\u00f3re by\u0142y oznakowane krwi\u0105 baranka. O Niszczycielu (aniele zniszczenia) czytamy te\u017c w NT. <em>Apokalipsa<\/em> w Ap 9,11 m\u00f3wi o nim <em>Apollyon<\/em> (hebr. <em>Abaddon<\/em>, pol. \u201eNiszczyciel\u201d, \u201eNios\u0105cy zag\u0142ad\u0119\u201d). W tej ksi\u0119dze jest on identyfikowany z szatanem. W analogicznym kontek\u015bcie Pawe\u0142 Aposto\u0142 w 2 Tes 2,10 u\u017cy\u0142 czasownika <em>apollymi<\/em> w stronie biernej, aby podkre\u015bli\u0107 my\u015bl, i\u017c ludzie nielgn\u0105cy aktywnie do Prawdy, czyli do Chrystusa (wcielonego Bo\u017cego S\u0142owa), sami siebie poddaj\u0105 zgubnemu zwodzeniu, kt\u00f3rego kresem b\u0119dzie wieczna zag\u0142ada.<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550\u2550<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">(*1) Analogiczny podzia\u0142 stosowali \u017bydzi, dziel\u0105c \u015bwiat na \u017byd\u00f3w i nie-\u017byd\u00f3w (pogan).<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">(*2) Szatan jest w Biblii okre\u015blany mianem \u201eprzyw\u00f3dcy (gr. <em>archon<\/em>) tego \u015bwiata\u201d (por. J 12,31; J 14,30; J 16,11) oraz \u201ew\u0142adcy mocarstwa mroku\u201d (por. Ef 2,2).<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">(*3) Smok i w\u0105\u017c s\u0105 symbolami szatana, a gwiazdy w Biblii cz\u0119sto symbolizuj\u0105 anio\u0142\u00f3w. Interpretatorzy powszechnie wi\u0105\u017c\u0105 ten obraz z opisem z Iz 14,12-13. Komentowany tekst sugeruje, \u017ce zbuntowany szatan (o imieniu Lucyfer) poci\u0105gn\u0105\u0142 za sob\u0105 1\/3 anio\u0142\u00f3w. W konsekwencji buntu utracili oni swe pozycje w Niebiosach i zostali str\u0105ceni na Ziemi\u0119.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S\u0142owo \u201eanio\u0142\u201d jest polskim t\u0142umaczeniem greckiego s\u0142owa angelos lub hebrajskiego malak, kt\u00f3re s\u0105 rzeczownikami pospolitymi o znaczeniu etymologicznym \u201epos\u0142aniec\u201d, ewentualnie<\/p>","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_wpcom_ai_launchpad_first_post":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[221],"tags":[],"class_list":["post-10935","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-komentarz-npd","livre-type-book"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Anio\u0142, anio\u0142owie - Biblia NPD<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/biblianpd.pl\/en\/aniol-aniolowie\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Anio\u0142, anio\u0142owie - Biblia NPD\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"S\u0142owo \u201eanio\u0142\u201d jest polskim t\u0142umaczeniem greckiego s\u0142owa angelos lub hebrajskiego malak, kt\u00f3re s\u0105 rzeczownikami pospolitymi o znaczeniu etymologicznym \u201epos\u0142aniec\u201d, ewentualnie\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/biblianpd.pl\/en\/aniol-aniolowie\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Biblia NPD\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/NowyPrzekladDynamicznyPismaSwietego\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-04-12T22:01:53+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/biblianpd.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/npd.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"628\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Wydawca NPD\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Wydawca NPD\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"12 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/biblianpd.pl\\\/aniol-aniolowie\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/biblianpd.pl\\\/aniol-aniolowie\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Wydawca NPD\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/biblianpd.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/8eb297394366a8d8814178e2093628b9\"},\"headline\":\"Anio\u0142, anio\u0142owie\",\"datePublished\":\"2021-04-12T22:01:53+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/biblianpd.pl\\\/aniol-aniolowie\\\/\"},\"wordCount\":3206,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/biblianpd.pl\\\/#organization\"},\"articleSection\":[\"Komentarz NPD\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/biblianpd.pl\\\/aniol-aniolowie\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/biblianpd.pl\\\/aniol-aniolowie\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/biblianpd.pl\\\/aniol-aniolowie\\\/\",\"name\":\"Anio\u0142, anio\u0142owie - Biblia NPD\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/biblianpd.pl\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2021-04-12T22:01:53+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/biblianpd.pl\\\/aniol-aniolowie\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/biblianpd.pl\\\/aniol-aniolowie\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/biblianpd.pl\\\/aniol-aniolowie\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/biblianpd.pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Anio\u0142, anio\u0142owie\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/biblianpd.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/biblianpd.pl\\\/\",\"name\":\"Biblia NPD\",\"description\":\"Nowy Przek\u0142ad Dynamiczny\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/biblianpd.pl\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/biblianpd.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/biblianpd.pl\\\/#organization\",\"name\":\"Biblia NPD\",\"url\":\"https:\\\/\\\/biblianpd.pl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/biblianpd.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/biblianpd.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/05\\\/logo-pl.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/biblianpd.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/05\\\/logo-pl.png\",\"width\":416,\"height\":141,\"caption\":\"Biblia NPD\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/biblianpd.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/NowyPrzekladDynamicznyPismaSwietego\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/biblianpd.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/8eb297394366a8d8814178e2093628b9\",\"name\":\"Wydawca NPD\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/6cd34205684353371d6552e0e56cac1095afdf1870358265471baaba7190b544?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/6cd34205684353371d6552e0e56cac1095afdf1870358265471baaba7190b544?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/6cd34205684353371d6552e0e56cac1095afdf1870358265471baaba7190b544?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Wydawca NPD\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Anio\u0142, anio\u0142owie - Biblia NPD","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/biblianpd.pl\/en\/aniol-aniolowie\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Anio\u0142, anio\u0142owie - Biblia NPD","og_description":"S\u0142owo \u201eanio\u0142\u201d jest polskim t\u0142umaczeniem greckiego s\u0142owa angelos lub hebrajskiego malak, kt\u00f3re s\u0105 rzeczownikami pospolitymi o znaczeniu etymologicznym \u201epos\u0142aniec\u201d, ewentualnie","og_url":"https:\/\/biblianpd.pl\/en\/aniol-aniolowie\/","og_site_name":"Biblia NPD","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/NowyPrzekladDynamicznyPismaSwietego","article_published_time":"2021-04-12T22:01:53+00:00","og_image":[{"width":1200,"height":628,"url":"https:\/\/biblianpd.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/npd.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Wydawca NPD","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Wydawca NPD","Est. reading time":"12 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/biblianpd.pl\/aniol-aniolowie\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/biblianpd.pl\/aniol-aniolowie\/"},"author":{"name":"Wydawca NPD","@id":"https:\/\/biblianpd.pl\/#\/schema\/person\/8eb297394366a8d8814178e2093628b9"},"headline":"Anio\u0142, anio\u0142owie","datePublished":"2021-04-12T22:01:53+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/biblianpd.pl\/aniol-aniolowie\/"},"wordCount":3206,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/biblianpd.pl\/#organization"},"articleSection":["Komentarz NPD"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/biblianpd.pl\/aniol-aniolowie\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/biblianpd.pl\/aniol-aniolowie\/","url":"https:\/\/biblianpd.pl\/aniol-aniolowie\/","name":"Anio\u0142, anio\u0142owie - Biblia NPD","isPartOf":{"@id":"https:\/\/biblianpd.pl\/#website"},"datePublished":"2021-04-12T22:01:53+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/biblianpd.pl\/aniol-aniolowie\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/biblianpd.pl\/aniol-aniolowie\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/biblianpd.pl\/aniol-aniolowie\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/biblianpd.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Anio\u0142, anio\u0142owie"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/biblianpd.pl\/#website","url":"https:\/\/biblianpd.pl\/","name":"Biblia NPD","description":"Nowy Przek\u0142ad Dynamiczny","publisher":{"@id":"https:\/\/biblianpd.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/biblianpd.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/biblianpd.pl\/#organization","name":"Biblia NPD","url":"https:\/\/biblianpd.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/biblianpd.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/biblianpd.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/logo-pl.png","contentUrl":"https:\/\/biblianpd.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/logo-pl.png","width":416,"height":141,"caption":"Biblia NPD"},"image":{"@id":"https:\/\/biblianpd.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/NowyPrzekladDynamicznyPismaSwietego"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/biblianpd.pl\/#\/schema\/person\/8eb297394366a8d8814178e2093628b9","name":"Wydawca NPD","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/6cd34205684353371d6552e0e56cac1095afdf1870358265471baaba7190b544?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/6cd34205684353371d6552e0e56cac1095afdf1870358265471baaba7190b544?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/6cd34205684353371d6552e0e56cac1095afdf1870358265471baaba7190b544?s=96&d=mm&r=g","caption":"Wydawca NPD"}}]}},"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pgXYk7-2Qn","jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/biblianpd.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10935","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/biblianpd.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/biblianpd.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/biblianpd.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/biblianpd.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10935"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/biblianpd.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10935\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10936,"href":"https:\/\/biblianpd.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10935\/revisions\/10936"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/biblianpd.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10935"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/biblianpd.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10935"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/biblianpd.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10935"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}