{"id":5539,"date":"2018-04-16T18:34:33","date_gmt":"2018-04-16T16:34:33","guid":{"rendered":"http:\/\/biblianpd.devtube.pl\/?page_id=5539"},"modified":"2022-01-27T10:34:50","modified_gmt":"2022-01-27T09:34:50","slug":"o-projekcie","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/biblianpd.pl\/en\/o-projekcie\/","title":{"rendered":"O projekcie"},"content":{"rendered":"

\n
\n\n\t

O projekcie Biblia NPD<\/strong><\/h1>\n<\/div>\n
<\/div>\n
\n\n\t

Dowiedz si\u0119, co sprawia, \u017ce Nowy Przek\u0142ad Dynamiczny jest tak wyj\u0105tkowy<\/p>\n<\/div>\n

<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div>
<\/div><\/div>
<\/div><\/div>
<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div>
\n

<\/span><\/i> Geneza przek\u0142adu<\/a><\/h3>
<\/p>\n

Koncepcja publikacji przekazu Bo\u017cego S\u0142owa w takiej wersji zrodzi\u0142a si\u0119 z kontakt\u00f3w ze zwyk\u0142ymi lud\u017ami, kt\u00f3rzy wielokrotnie wyra\u017cali potrzeb\u0119 dysponowania bardziej<\/strong> komunikatywnym t\u0142umaczeniem Biblii<\/strong>, tzn. takim, kt\u00f3re by\u0142oby zrozumia\u0142e nie tylko dla specjalist\u00f3w studiuj\u0105cych j\u0119zyki staro\u017cytne, biblist\u00f3w czy egzeget\u00f3w, ale tak\u017ce dla zwyk\u0142ych zjadaczy chleba.<\/p>\n

Dynamiczny przek\u0142ad Nowego Testamentu<\/h3>\n

Z uwagi na to \u2013 pomimo ogromnego nak\u0142adu czasu, pracy i zaanga\u017cowania, jakie poch\u0142on\u0119\u0142o przygotowanie takiego przek\u0142adu \u2013 chcemy podkre\u015bli\u0107, \u017ce nie by\u0142o nasz\u0105 intencj\u0105, by tekst ten sta\u0142 si\u0119 platform\u0105 studi\u00f3w egzegetycznych, bada\u0144 filologicznych, \u017ar\u00f3d\u0142em analiz semantycznych czy gramatycznych zale\u017cno\u015bci. Do tych cel\u00f3w VOCATIO publikuje \u201cPrymasowsk\u0105 Seri\u0119 Biblijn\u0105\u201d, kt\u00f3ra dostarcza czytelnikom zaawansowane narz\u0119dzia u\u0142atwiaj\u0105ce wnikliw\u0105 analiz\u0119 tekst\u00f3w biblijnych. Nie ma wi\u0119c potrzeby dublowania pracy ju\u017c wykonanej przez t\u0119 oficyn\u0119. Osoby pragn\u0105ce prowadzi\u0107 pog\u0142\u0119bione studia biblijne odsy\u0142amy do serii PSB, a tak\u017ce do serii \u201cRozprawy i Studia Biblijne\u201d r\u00f3wnie\u017c publikowanej przez VOCATIO. Sami zreszt\u0105 obficie korzystali\u015bmy z tych \u017ar\u00f3de\u0142.<\/p>\n

Zrozumia\u0142y przek\u0142ad Pisma \u015awi\u0119tego \u2013 dla kogo?<\/h3>\n

Przed rozpocz\u0119ciem pracy nad nowym przek\u0142adem<\/strong>\u00a0Dobrej Wiadomo\u015bci o ratunku w Chrystusie<\/em>\u00a0(czyli nad tzw.\u00a0Nowym Testamentem<\/em><\/a>), Redakcja musia\u0142a dokona\u0107 podstawowego wyboru: do kogo chce skierowa\u0107 to nowe t\u0142umaczenie<\/strong>. Doszli\u015bmy do wniosku, \u017ce pragniemy dotrze\u0107 do tej cz\u0119\u015bci polskiego spo\u0142ecze\u0144stwa, kt\u00f3ra nie jest zaanga\u017cowana ko\u015bcielnie, oraz do tych, kt\u00f3rzy \u2013 z r\u00f3\u017cnych powod\u00f3w \u2013 nabrali takiego czy innego dystansu do organizacji religijnych lub w coraz mniejszym stopniu si\u0119 z nimi identyfikuj\u0105. Taki wyb\u00f3r grupy docelowej wp\u0142yn\u0105\u0142 na przyj\u0119cie metody i stylistyki przek\u0142adu. W zwi\u0105zku z tym chcemy mocno i bardzo wyra\u017anie podkre\u015bli\u0107, \u017ce nie zamierzamy konkurowa\u0107 z wyznaniowymi przek\u0142adami Pisma \u015awi\u0119tego.<\/p>\n

Mamy \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce osoby aktywne w swoich ko\u015bcio\u0142ach nadal b\u0119d\u0105 korzysta\u0107 z liturgicznych przek\u0142ad\u00f3w Biblii u\u017cywanych w tych zwi\u0105zkach wyznaniowych, poniewa\u017c nauczanie, jakie otrzymuj\u0105 w swych wsp\u00f3lnotach, zwykle bazuje na u\u017cywanych tam przek\u0142adach Biblii. Je\u015bli jednak nie s\u0105 Pa\u0144stwo zwi\u0105zani z jak\u0105\u015b konkretn\u0105 formacj\u0105 religijn\u0105, albo nie mog\u0105 Pa\u0144stwo po\u015bwi\u0119ci\u0107 znacznej ilo\u015bci czasu na samodzielne analizowanie oryginalnych tekst\u00f3w biblijnych, a mimo to odczuwaj\u0105 Pa\u0144stwo pragnienie lepszego zrozumienia ich przekazu, to w\u0142a\u015bnie dla Was wykonali\u015bmy nasz\u0105 prac\u0119.<\/p>\n

Pismo \u015awi\u0119te we wsp\u00f3\u0142czesnym j\u0119zyku polskim<\/h3>\n

Nowy Przek\u0142ad Dynamiczny Pisma \u015awi\u0119tego<\/strong> we wsp\u00f3\u0142czesnym j\u0119zyku polskim<\/strong> oferujemy Pa\u0144stwu po to, \u017ceby u\u0142atwi\u0107 ka\u017cdemu zrozumienie, czym jest biblijne chrze\u015bcija\u0144stwo. Po to r\u00f3wnie\u017c wprowadzili\u015bmy ca\u0142y szereg prostych i praktycznych komentarzy NPD<\/a>: j\u0119zykowych, historycznych i teologicznych, kt\u00f3re maj\u0105 charakter popularno-informacyjny, a nie naukowo-dogmatyczny. Starali\u015bmy si\u0119, aby ca\u0142o\u015b\u0107 dzie\u0142a nie by\u0142a tub\u0105 jakichkolwiek przekona\u0144 denominacyjnych. B\u0119dziemy szcz\u0119\u015bliwi, je\u015bli zechc\u0105 Pa\u0144stwo obficie czerpa\u0107 z NPD.<\/p>\n<\/p>\n

\n<\/div><\/div><\/div><\/div>

<\/span><\/i> \u0179r\u00f3d\u0142a i literatura wspomagaj\u0105ca<\/a><\/h3>
<\/p>\n

Punktem wyj\u015bciowym dla naszego przek\u0142adu sta\u0142y si\u0119 nast\u0119puj\u0105ce teksty: wydanie krytyczne NT Nestle-Aland\u00a0Novum Testamentum Graece<\/em>, wg wyda\u0144 z lat 1975 oraz 1993, opublikowane przez German Bible Society, Stuttgart, a tak\u017ce\u00a0The Greek New Testament<\/em>, wydany przez United Bible Society, New York 1975, uzupe\u0142nione o wybrane fragmenty (perykopy) z manuskrypt\u00f3w bizantyjskich, uwidocznione w tzw.\u00a0tek\u015bcie wi\u0119kszo\u015bciowym<\/em>\u00a0oraz o perykopy z tzw.\u00a0tekstu przyj\u0119tego<\/em>\u00a0(textus receptus<\/em>).<\/p>\n

Dlaczego takie teksty \u017ar\u00f3d\u0142owe do przek\u0142adu?<\/h3>\n

Dlaczego taki wyb\u00f3r?<\/strong> Publikowane powszechnie opracowania krytyczne NT s\u0105 tzw. tekstami eklektycznymi, czyli kompilacjami tekst\u00f3w \u017ar\u00f3d\u0142owych, kt\u00f3re\u00a0de facto<\/em>\u00a0w publikowanych postaciach nie s\u0105 odzwierciedleniem jakiego\u015b jednego oryginalnego manuskryptu. S\u0105 to opracowania redakcyjne zespo\u0142\u00f3w naukowych sk\u0142adaj\u0105cych si\u0119 z wyspecjalizowanych egzeget\u00f3w, kt\u00f3rzy w ramach komitet\u00f3w badawczych spotykaj\u0105 si\u0119 co jaki\u015b czas i analizuj\u0105 zebrane manuskrypty. Przegl\u0105daj\u0105 oni r\u00f3\u017cne wersje kodeks\u00f3w, a nast\u0119pnie ustalaj\u0105 najlepsz\u0105 \u2013 ich zdaniem \u2013 wersj\u0119 konkretnego wersetu i publikuj\u0105 tekst w postaci zredagowanej kompilacji, zwanej opracowaniem krytycznym. W istocie obserwowane r\u00f3\u017cnice pomi\u0119dzy manuskryptami s\u0105 bardzo drobne i dotycz\u0105 z zasady spraw bardzo pobocznych, tak \u017ce w \u017caden spos\u00f3b nie wp\u0142ywaj\u0105 na istot\u0119 kerygmatu wiary zawartego w Biblii.<\/p>\n

Komitetom redakcji krytycznych nale\u017c\u0105 si\u0119 wielkie wyrazy uznania za ich tytaniczn\u0105 prac\u0119 oraz wielk\u0105 warto\u015b\u0107 naukow\u0105 opracowa\u0144, jednak musimy te\u017c zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na fakt, \u017ce w wyniku decyzji podejmowanych przez te zespo\u0142y w publikowanych opracowaniach krytycznych przesta\u0142y w jakim\u015b momencie pojawia\u0107 si\u0119 istotne perykopy (fragmenty lub warianty tekstu), kt\u00f3re istniej\u0105 w wielu staro\u017cytnych manuskryptach i kt\u00f3re r\u00f3wnie\u017c ciesz\u0105 si\u0119 wielkim szacunkiem naukowym i historycznym. Dla przyk\u0142adu: ko\u0144c\u00f3wka wiersza J 3,13 wyst\u0119puje w wielu staro\u017cytnych i wa\u017cnych kodeksach, m.in. w\u00a0Kodeksie Aleksandryjskim<\/em>\u00a0z V w., w licznych kodeksach \u015bredniowiecznych, w tradycji \u0142aci\u0144skiej, syryjskiej, koptyjskiej i w pismach Epifaniusza. Z drugiej strony, nie ma jej w\u00a0Kodeksie Synajskim<\/em>\u00a0z IV w.,\u00a0Kodeksie Watyka\u0144skim<\/em>\u00a0z IV w.,\u00a0Kodeksie Efrema<\/em>\u00a0z V w.,\u00a0Kodeksie Bezy<\/em>\u00a0z V w. i innych. Poniewa\u017c\u00a0Kodeks Synajski<\/em>\u00a0uwa\u017cany jest przez wielu wsp\u00f3\u0142czesnych naukowc\u00f3w za najcenniejszy, jemu te\u017c daj\u0105 pierwsze\u0144stwo w swoich opracowaniach. Jako Redakcja NPD doszli\u015bmy do wniosku, \u017ce do tekstu naszego przek\u0142adu chcemy w\u0142\u0105czy\u0107 r\u00f3wnie\u017c te perykopy, kt\u00f3re \u2013 cho\u0107 arbitralnie pomini\u0119te w wielu wydaniach krytycznych \u2013\u00a0 s\u0105 jednak dobrze udokumentowane naukowo i historycznie<\/strong>. Wiele z nich znalaz\u0142o si\u0119 w tzw.\u00a0textus receptus<\/em>. Ten tekst przez ca\u0142e stulecia by\u0142 wzorcem przek\u0142ad\u00f3w, z kt\u00f3rych korzysta\u0142y tak wa\u017cne wydania, jak cho\u0107by\u00a0Biblia w przek\u0142adzie ks. Jakuba Wujka<\/em>\u00a0czy\u00a0Biblia Gda\u0144ska<\/em>, nie wspominaj\u0105c ju\u017c o klasycznych wydaniach zagranicznych, takich jak\u00a0Biblia Kr\u00f3la Jakuba<\/em>\u00a0(King James Bible<\/em>).<\/p>\n

Z jakiej literatury wspomagaj\u0105cej korzystali\u015bmy?<\/h3>\n

Jak wspomniano na wst\u0119pie, Redakcja NPD w przek\u0142adzie naszych publikacji<\/a> korzysta\u0142a z osi\u0105gni\u0119\u0107 polskiej biblistyki zebranych w \u201cPrymasowskiej Serii Biblijnej\u201d<\/strong>. Szczeg\u00f3lnie przydatne w naszej pracy okaza\u0142y si\u0119:\u00a0Grecko-polski Nowy Testament \u2013 wydanie interlinearne z kluczem gramatycznym, z kodami Stronga i Popowskiego oraz pe\u0142n\u0105 transliteracj\u0105 greckiego tekstu<\/em>\u00a0(R. Popowski, M. Wojciechowski),\u00a0Grecko-polski s\u0142ownik Stronga<\/em>,\u00a0Nowy Testament \u2013 przek\u0142ad na Wielki Jubileusz Roku 2000<\/em>\u00a0(R. Popowski),\u00a0Biblia w przek\u0142adzie Ksi\u0119dza Jakuba Wujka z 1599 r.<\/em>, a tak\u017ce szereg s\u0142ownik\u00f3w i komentarzy polskich oraz zagranicznych, w tym szczeg\u00f3lnie\u00a0Komentarz \u017bydowski do Nowego Testamentu<\/em>\u00a0(D. Stern),\u00a0The Complete Word Study Dictionary of New Testament<\/em>\u00a0(S. Zodhiates),\u00a0The Expositor\u2019s Bible Commentary<\/em>\u00a0(edit. F. Gaebelein),\u00a0Cornerstone Biblical Commentary<\/em>\u00a0(edit. P. Comfort),\u00a0Exegetical Commentary on the New Testament<\/em>\u00a0(E. Schnabel),\u00a0New International Greek Testament Commentary Series<\/em>\u00a0(edit. I. Marshall, D. Hagner),\u00a0New International Dictionary of New Testament Theology and Exegesis<\/em>\u00a0(M. Silva).<\/p>\n<\/p>\n

\n<\/div><\/div><\/div><\/div>

<\/span><\/i> Tytu\u0142 publikacji<\/a><\/h3>
<\/p>\n

Tytu\u0142\u00a0Dobra Wiadomo\u015b\u0107 o ratunku w Chrystusie\u00a0<\/em><\/strong>zosta\u0142 wybrany z rozmys\u0142em. Ma bowiem nie\u015b\u0107 precyzyjne przes\u0142anie czytelnikowi \u2013 zwyk\u0142emu Polakowi, kt\u00f3ry wskutek r\u00f3\u017cnych okoliczno\u015bci nie jest aktualnie otoczony opiek\u0105 \u017cadnego ko\u015bcio\u0142a czy wsp\u00f3lnoty wiary. Statystyki pokazuj\u0105, \u017ce jest to systematycznie rosn\u0105ca grupa spo\u0142eczna.<\/p>\n

Dobra Wiadomo\u015b\u0107 o ratunku w Chrystusie<\/em> \u2013 geneza tytu\u0142u<\/h3>\n

Tytu\u0142y innych przek\u0142ad\u00f3w:\u00a0Nowy Testament<\/em>\u00a0lub\u00a0Nowe Przymierze<\/em>\u00a0nie oddaj\u0105 rzeczywistego charakteru tej Ksi\u0119gi. Jak bowiem wskazuje analiza tekstu Hbr 9,15-20, nie ma w nim mowy o jakimkolwiek testamencie, ale o\u00a0przymierzu<\/em>, a dok\u0142adniej o\u00a0Nowym Przymierzu<\/em>, kt\u00f3re B\u00f3g zawar\u0142\u00a0z narodem \u017cydowskim<\/em>, co zapowiedzia\u0142 ju\u017c np. w Jr 31,31-34. Przymierze to by\u0142o faktycznie zjawiskiem nowym, ale tylko dla \u017byd\u00f3w. Dla chrze\u015bcijan pochodzenia nie\u017cydowskiego, kt\u00f3rych\u00a0Stare Przymierze<\/em>\u00a0(Moj\u017ceszowe) w og\u00f3le nie dotyczy\u0142o i nie dotyczy, nie mog\u0142o by\u0107\u00a0nowe<\/em>, gdy\u017c w swej istocie by\u0142o jedynym, z kt\u00f3rym mieli do czynienia. Dlatego Redakcja NPD uzna\u0142a, \u017ce dla odbiorc\u00f3w S\u0142owa, kt\u00f3rzy wyro\u015bli w tradycji nie\u017cydowskiej, tytu\u0142em bardziej adekwatnym b\u0119dzie\u00a0Dobra Wiadomo\u015b\u0107 o ratunku w Chrystusie<\/em><\/strong>\u00a0\u2013 taki jest bowiem sens wyra\u017cenia\u00a0Ewangelia Chrystusa<\/em>. I w\u0142a\u015bnie ta\u00a0Dobra Wiadomo\u015b\u0107<\/em>\u00a0(zgodnie z wypowiedzi\u0105 Aposto\u0142a Narod\u00f3w) jest\u00a0moc\u0105 Bo\u017c\u0105, kt\u00f3ra niesie zbawienie ka\u017cdemu, kto jej zaufa<\/em>\u00a0(Rz 1,16 NPD), a wi\u0119c i nam, nie-\u017bydom. Gdyby\u015bmy publikowali ten tekst z my\u015bl\u0105 o \u017cydowskich czytelnikach, a przynajmniej o Polakach \u017cydowskiego pochodzenia, w\u00f3wczas z pewno\u015bci\u0105 bardziej uzasadniony by\u0142by tytu\u0142\u00a0Nowe Przymierze<\/em>\u00a0lub\u00a0Pisma Czas\u00f3w Mesja\u0144skich<\/em>.<\/p>\n

Dlaczego Dobra Wiadomo\u015b\u0107<\/em>?<\/h3>\n

U\u017cycie tytu\u0142u\u00a0Dobra Wiadomo\u015b\u0107 o ratunku w Chrystusie<\/em><\/strong>\u00a0ma jeszcze jeden g\u0142\u0119bszy sens, kt\u00f3ry wynika z por\u00f3wnania przes\u0142ania NT z przes\u0142aniem ksi\u0105g i filozofii religijnych poga\u0144stwa. O ile wszystkie \u015bwiatowe religie daj\u0105 swoim wyznawcom \u201cporady\u201d, co powinni czyni\u0107, aby osi\u0105gn\u0105\u0107 przychylno\u015b\u0107 ich b\u00f3stwa, o tyle biblijne chrze\u015bcija\u0144stwo w og\u00f3le nie odgrywa takiej roli. Ono jedynie KOMUNIKUJE<\/strong> (og\u0142asza niczym herold) to, czego B\u00f3g dokona\u0142 w Chrystusie, aby przygarn\u0105\u0107 ludzi do siebie. Pisma NT nie koncentruj\u0105 si\u0119 wi\u0119c na wysi\u0142kach cz\u0142owieka, ale na dzia\u0142aniu Boga. Dlatego te\u017c nie formu\u0142uj\u0105 one rad, co i jak czyni\u0107, by \u201czapracowa\u0107 sobie na zbawienie\u201d czy osi\u0105gn\u0105\u0107 jak\u0105\u015b wieczn\u0105 samorealizacj\u0119, lecz jedynie OG\u0141ASZAJ\u0104 to, co sam B\u00f3g W CHRYSTUSIE uczyni\u0142 dla ludzi<\/strong>. W\u0142a\u015bnie dlatego wyra\u017cenie\u00a0Dobra Wiadomo\u015b\u0107<\/em>\u00a0najpe\u0142niej i najprecyzyjniej odpowiada charakterowi tego przekazu<\/strong>. Natomiast przekazy wszystkich \u015bwiatowych religii mo\u017cna by, co najwy\u017cej, nazywa\u0107 dobrymi radami, przy czym wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nas doskonale wie, jaka jest warto\u015b\u0107 \u201cdobrych rad\u201d zas\u0142yszanych od niekompetentnych os\u00f3b i jakie s\u0105 skutki stosowania si\u0119 do takich zalece\u0144.<\/p>\n<\/p>\n

\n<\/div><\/div><\/div><\/div>

<\/span><\/i> Po co nowy przek\u0142ad?<\/a><\/h3>
<\/p>\n

Pismo \u015awi\u0119te, Nowy i Stary Testament<\/a>, by\u0142o spisywane na przestrzeni stuleci (w okresie ok. 1500 lat). W dzie\u0142o to by\u0142o zaanga\u017cowanych wielu (przynajmniej 38) pisarzy pochodz\u0105cych z r\u00f3\u017cnych \u015brodowisk, dzia\u0142aj\u0105cych w r\u00f3\u017cnych sytuacjach i uwarunkowaniach historycznych lub spo\u0142ecznych. Z tego powodu Biblia zosta\u0142a w specyficzny spos\u00f3b \u201cubrana\u201d w kostiumy swoich epok. W celu czytelnego przedstawienia jej przes\u0142ania w kontek\u015bcie naszych czas\u00f3w konieczne sta\u0142o si\u0119 najpierw dobre rozpoznanie t\u0142a tamtych epok i sytuacji, w jakich S\u0142owo Bo\u017ce dociera\u0142o do tamtych ludzi.<\/p>\n

Przekaz biblijny bez nalecia\u0142o\u015bci historycznych<\/h3>\n

Chodzi bowiem o to, aby istot\u0119 i g\u0142\u00f3wn\u0105 tre\u015b\u0107 przekazu biblijnego przedstawi\u0107 bez nalecia\u0142o\u015bci form historycznych<\/strong>. Tak\u0105 funkcj\u0119 w \u015bwiecie anglosaskim spe\u0142ni\u0142y m.in. przek\u0142ady:\u00a0NLT, God\u2019s Word<\/em>,\u00a0The Message<\/em>\u00a0i\u00a0Amplified Bible<\/em>, a tak\u017ce inne tego typu t\u0142umaczenia. Poniewa\u017c nie ma w polskiej literaturze biblijnej dzie\u0142 podobnych do nich, zdecydowali\u015bmy si\u0119 na przygotowanie nowego t\u0142umaczenia Biblii<\/strong>, kt\u00f3re w naszym \u015brodowisku odegra\u0142oby rol\u0119 podobn\u0105 do tamtych, a jednocze\u015bnie by\u0142o ca\u0142kowicie polskim dzie\u0142em opartym na tekstach oryginalnych.<\/p>\n

Zbli\u017cenie do TRE\u015aCI przekazu Pisma \u015awi\u0119tego<\/h3>\n

Dzie\u0142a te w r\u00f3\u017cnych zakresach korzysta\u0142y z metody, kt\u00f3ra by\u0142a ju\u017c znana i stosowana w staro\u017cytnych targumach aramejskich. My tak\u017ce postanowili\u015bmy do niej si\u0119gn\u0105\u0107, jednak bez kopiowania rozwi\u0105za\u0144 egzegetyczno-semantycznych wspomnianych przek\u0142ad\u00f3w anglosaskich. W \u017cadnym wi\u0119c wypadku NPD nie jest jakimkolwiek odwzorowaniem czy przek\u0142adem kt\u00f3regokolwiek z tych dzie\u0142. Jest to dzie\u0142o oryginalne, zrealizowane w Polsce i przez polskich redaktor\u00f3w, kt\u00f3rzy, wykorzystuj\u0105c osi\u0105gni\u0119cia polskiej biblistyki, bazowali na polskiej specyfice kulturowej i j\u0119zykowej.<\/p>\n

Co wi\u0119cej, z uwagi na postawione przed nim cele, NPD nie jest przek\u0142adem ani konfesyjnym, ani religijnym<\/strong>. Nie preferuje wi\u0119c \u017cadnych denominacyjnych przekona\u0144 czy interpretacji. Jego zamierzeniem jest zaoferowanie zwyk\u0142emu czytelnikowi pomocy w maksymalnie obiektywnym zbli\u017ceniu si\u0119 do TRE\u015aCI PRZEKAZU Bo\u017cego S\u0142owa.<\/strong><\/p>\n

Skupienie na MY\u015aLI i ZNACZENIU Biblii<\/h3>\n

Tak wi\u0119c dotarcie do g\u0142\u00f3wnej MY\u015aLI<\/strong>, nie za\u015b poprzestawanie na literze Pisma, by\u0142o zasadniczym wyzwaniem dla Zespo\u0142u Redakcyjnego NPD. Aby to osi\u0105gn\u0105\u0107, Redakcja NPD od pocz\u0105tku zdecydowa\u0142a si\u0119 na \u015bwiadome i bardzo konsekwentne stosowanie zasad wsp\u00f3\u0142czesnej hermeneutyki biblijnej<\/strong> oraz na skorzystanie z historycznego dorobku my\u015bli gramatyk\u00f3w greckich, kt\u00f3rych czo\u0142owy przedstawiciel Apollonios Dyskolos (\u017cyj\u0105cy w II stuleciu po Chrystusie) sformu\u0142owa\u0142 fundamentalny pogl\u0105d dotycz\u0105cy regu\u0142 sk\u0142adni, stwierdzaj\u0105cy, \u017ce nie\u00a0forma<\/em>, lecz\u00a0znaczenie<\/em>\u00a0wyraz\u00f3w przes\u0105dza o warto\u015bci logicznej zdania. Wed\u0142ug tego pogl\u0105du sens zdania powstaje z uporz\u0105dkowanego splotu\u00a0znacze\u0144<\/em>, jakie nios\u0105 poszczeg\u00f3lne zwi\u0105zki wyrazowe, a nie z ich\u00a0formy<\/em>. Swoimi nowatorskimi pogl\u0105dami Dyskolos znacznie wyprzedzi\u0142 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 mu epok\u0119 i przyczyni\u0142 si\u0119 do rozwoju nowo\u017cytnych metod bada\u0144 j\u0119zykowych.<\/p>\n

S\u0142owo, kt\u00f3re B\u00f3g przez wieki kierowa\u0142 do ludzi, by\u0142o pocz\u0105tkowo S\u0142owem m\u00f3wionym (hebr.\u00a0Rhema<\/em>\u00a0\u2013 por. Hbr 1,1\u20132), przekazywanym ustnie, a spisanym dopiero po pewnym czasie. By\u0142o ono zrozumia\u0142e dla tych, kt\u00f3rzy s\u0142uchali go w danym czasie i kulturze. Z tego powodu powinni\u015bmy unika\u0107 pokusy literalnego odczytywania tekst\u00f3w \u015bwi\u0119tych metod\u0105 \u201clitera po literze\u201d czy \u201cs\u0142owo po s\u0142owie\u201d. Takie podej\u015bcie nara\u017ca nas bowiem na \u0142atwe utracenie najistotniejszego kontekstu i zasadniczego przes\u0142ania Biblii<\/strong>, kt\u00f3rym jest przecie\u017c \u015bwiadectwo o JEZUSIE CHRYSTUSIE<\/strong> (por. J 5,39). Odczytywanie Bo\u017cego S\u0142owa ma wi\u0119c sens jedynie w takiej perspektywie. Zapominanie o tym zasadniczym kontek\u015bcie nara\u017ca czytelnika na b\u0142\u0105kanie si\u0119 z dala od przes\u0142ania Biblii. Jezus Chrystus jest bowiem centraln\u0105 postaci\u0105 Bo\u017cego objawienia i \u015bwiadomo\u015b\u0107 tego faktu stale przy\u015bwieca\u0142a Zespo\u0142owi Redakcyjnemu NPD.<\/strong><\/p>\n

Z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 pierwszymi beneficjentami tej pracy byli\u015bmy my \u2013 cz\u0142onkowie Zespo\u0142u NPD \u2013 w kt\u00f3rych \u017cycie i my\u015blenie Najwy\u017cszy w osobie Chrystusa wkroczy\u0142 z wielk\u0105 moc\u0105 i chwa\u0142\u0105, u\u015bwiadamiaj\u0105c nam, jak bardzo jeste\u015bmy od Niego zale\u017cni, jak bardzo Go potrzebujemy, a tak\u017ce jak bardzo w swej ludzkiej naturze odbiegamy od Jego niezwyk\u0142ej dobroci, \u015bwi\u0119to\u015bci i mi\u0142o\u015bci. Znaczenie dzie\u0142a, kt\u00f3rego dokona\u0142 B\u00f3g objawiony w Chrystusie, ca\u0142kowicie i bez reszty zdominowa\u0142o my\u015blenie i post\u0119powanie cz\u0142onk\u00f3w Zespo\u0142u NPD.<\/p>\n<\/p>\n

\n<\/div><\/div><\/div><\/div>

<\/span><\/i> Metoda przek\u0142adu Pisma \u015awi\u0119tego<\/a><\/h3>
<\/p>\n

Z uwagi na przyj\u0119te cele oraz wybran\u0105 metod\u0119 g\u0142\u00f3wny ci\u0119\u017car prac edytorsko-translatorskich, szczeg\u00f3lnie w zakresie nadania przek\u0142adowi formy dynamicznej, spocz\u0105\u0142 na Zespole Redakcyjnym NPD<\/strong>. W jego \u0142onie praca odbywa\u0142a si\u0119 wielostopniowo. Ko\u0144cowy tekst przeszed\u0142 wszechstronne konsultacje i zosta\u0142 zweryfikowany przez szerokie grono redaktor\u00f3w, korektor\u00f3w i konsultant\u00f3w, kt\u00f3rych by\u0142o tak wielu, \u017ce nie spos\u00f3b ich wszystkich wymieni\u0107. Nie jest zreszt\u0105 intencj\u0105 Zespo\u0142u NPD, aby ktokolwiek z jego grona by\u0142 szczeg\u00f3lnie eksponowany. Wszelkie uwagi niech b\u0119d\u0105 kierowane na r\u0119ce redaktora naczelnego tej publikacji, kt\u00f3ry ostatecznie j\u0105 zebra\u0142, przygotowa\u0142 i zatwierdzi\u0142 do druku.<\/p>\n

Jeste\u015bmy oczywi\u015bcie otwarci na wszelk\u0105 konstruktywn\u0105 krytyk\u0119. Ka\u017cdy list lub e-mail, kt\u00f3ry przyjdzie na adres Redakcji NPD<\/a>, obiecujemy przeczyta\u0107 i starannie rozwa\u017cy\u0107, a je\u015bli uwagi czy argumenty w nim przedstawione b\u0119d\u0105 przekonuj\u0105ce, to w kolejnych wydaniach postaramy si\u0119 wprowadzi\u0107 stosowne poprawki.<\/p>\n

Dynamiczna metoda t\u0142umaczenia Biblii<\/h3>\n

Zgodnie z za\u0142o\u017ceniami dynamicznej metody translacji<\/strong> proponowany tekst zosta\u0142 tak zredagowany, i\u017c miejscami jest to przek\u0142ad dos\u0142owny, a miejscami interpretacyjny<\/strong>. Cz\u0119stokro\u0107 nie jest bowiem mo\u017cliwe, \u017ceby za pomoc\u0105 t\u0142umaczenia metod\u0105 \u201cs\u0142owo w s\u0142owo\u201d odda\u0107 sens my\u015bli zawartej w tek\u015bcie oryginalnym. Cz\u0119sto r\u00f3wnie\u017c bez wyja\u015bnienia dalszego kontekstu historyczno-kulturowego oraz bli\u017cszego kontekstu znaczeniowego nie jest mo\u017cliwe w\u0142a\u015bciwe odczytanie przes\u0142ania danego fragmentu Pisma.<\/p>\n

Przyk\u0142adem niech b\u0119dzie tu cho\u0107by kwestia zrozumienia metonimicznej funkcji, jak\u0105 w semickiej kulturze pe\u0142ni\u0142o imi\u0119 w\u0142asne. W odniesieniu do Boga to w\u0142a\u015bnie przez formu\u0142owanie Jego imion wyra\u017cano osobowe cechy Jego charakteru (atrybuty). R\u00f3wnie\u017c On sam, zapytany przez Moj\u017cesza o imi\u0119, odpowiedzia\u0142 w spos\u00f3b opisowy, \u017ce JESTEM, KT\u00d3RY JESTEM (por. hebr.\u00a0JHWH<\/em>). Ta figura retoryczna, tak bardzo charakterystyczna dla j\u0119zyka hebrajskiego, cz\u0119sto bywa\u0142a nie tylko przyczyn\u0105 nazbyt dos\u0142ownego t\u0142umaczenia tekst\u00f3w biblijnych, ale tak\u017ce wypaczania ich znaczenia, co np. w nauczaniu Organizacji \u015awiadk\u00f3w Jehowy osi\u0105gn\u0119\u0142o poziom ekstremalny. Nale\u017cy wi\u0119c ci\u0105gle pami\u0119ta\u0107, \u017ce imi\u0119 w\u0142asne w antycznej kulturze semickiej by\u0142o zawsze no\u015bnikiem i ekspresj\u0105 cech osobowych, charakteru lub natury postaci nazwanej tym imieniem. Dlatego np. sensem sformu\u0142owania \u201cTwoje \u015bwi\u0119te imi\u0119\u201d jest po prostu: \u201cTwoja \u015bwi\u0119ta natura\u201d lub kr\u00f3cej: \u201cTwoja \u015bwi\u0119to\u015b\u0107\u201d, a \u201czanurzenie w imi\u0119 Jezusa\u201d oznacza po prostu \u201czanurzenie w natur\u0119 (charakter) Jezusa\u201d, czyli \u201cnasi\u0105kni\u0119cie charakterem Jezusa\u201d.<\/p>\n<\/p>\n

\n<\/div><\/div><\/div><\/div>

<\/span><\/i> Stylistyka targumiczna przek\u0142adu NPD<\/a><\/h3>
<\/p>\n

Istotnym aspektem przek\u0142adu NPD<\/strong> na gruncie polskim jest r\u00f3wnie\u017c \u015bwiadomy wyb\u00f3r stylistyki targumicznej<\/strong>.<\/p>\n

Czym s\u0105 targumy?<\/h3>\n

Targumy<\/strong> to aramejskie przek\u0142ady\u00a0<\/strong>Biblii Hebrajskiej<\/strong><\/em>, kt\u00f3re cechuj\u0105 si\u0119 tym, \u017ce stosuj\u0105 prosty i zrozumia\u0142y j\u0119zyk<\/strong>, u\u017cywany powszechnie przez szeroko pojmowanego \u00f3wczesnego odbiorc\u0119. Samo s\u0142owo\u00a0targum<\/em>\u00a0znaczy \u201cinterpretacja\u201d (t\u0142umaczenie). Przek\u0142ady te czasami wplataj\u0105 w tekst pewien zakres wyja\u015bnie\u0144, kt\u00f3re mia\u0142y pomaga\u0107 czytelnikom rozumie\u0107 znaczenie i sens przekazu zawartego w hebrajskim oryginale.<\/p>\n

Czemu s\u0142u\u017cy\u0142y targumy?<\/h3>\n

Trzeba bowiem wiedzie\u0107, \u017ce przyt\u0142aczaj\u0105ca wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u017byd\u00f3w z czas\u00f3w Jezusa z Nazaretu nie zna\u0142a biblijnego j\u0119zyka hebrajskiego. Na co dzie\u0144 pos\u0142ugiwali si\u0119 j\u0119zykiem aramejskim, podczas gdy hebrajski by\u0142 j\u0119zykiem liturgicznym, znanym jedynie elitarnym \u015brodowiskom religijnym.<\/p>\n

Podobn\u0105 funkcj\u0119 przez setki lat pe\u0142ni\u0142a w ko\u015bciele katolickim \u0142acina. Targumy powstawa\u0142y na potrzeby odbiorc\u00f3w nieznaj\u0105cych \u00f3wczesnego j\u0119zyka liturgicznego.<\/strong> Analogiczn\u0105 rol\u0119 funkcjonaln\u0105 odgrywa\u0142a r\u00f3wnie\u017c\u00a0Septuaginta<\/em>\u00a0(przek\u0142ad\u00a0Biblii Hebrajskiej<\/em>\u00a0na j\u0119zyk grecki), z kt\u00f3rej Ko\u015bci\u00f3\u0142 korzysta\u0142 w pierwszych wiekach. Niezwykle ciekaw\u0105 obserwacj\u0119 w tym zakresie mo\u017cna poczyni\u0107 przy lekturze niedawno wydanego po polsku\u00a0Targumu Neofiti 1<\/em>, gdzie np. w Rdz 22,1 j\u0119zyk hebrajski jest okre\u015blany mianem \u201cj\u0119zyka sanktuarium\u201d (tzn. j\u0119zyka \u015bwi\u0105tynnego).<\/p>\n

Mniej wi\u0119cej tysi\u0105c lat przed Chrystusem j\u0119zyk aramejski sta\u0142 si\u0119 uniwersalnym narz\u0119dziem komunikowania si\u0119 zwyk\u0142ych ludzi od Indii a\u017c po p\u00f3\u0142nocno-zachodnie wybrze\u017ce Afryki. Za czas\u00f3w Jezusa by\u0142 to \u017cywy j\u0119zyk mieszka\u0144c\u00f3w Palestyny. W zwi\u0105zku z tym praktyk\u0105 powszechnie stosowan\u0105 w ka\u017cdej synagodze by\u0142o odczytywanie przez lektora tekst\u00f3w\u00a0Tanach<\/em>\u00a0(Biblii Hebrajskiej<\/em>) kr\u00f3tkimi akapitami po hebrajsku, a nast\u0119pnie t\u0142umaczenie ich zebranym przez specjalnie wyznaczonego t\u0142umacza na j\u0119zyk aramejski. Ci lektorzy i t\u0142umacze zwani byli\u00a0meturgemanim<\/em>, a zakres i form\u0119 ich s\u0142u\u017cby regulowa\u0142y drobiazgowe przepisy synagogalne. W ten spos\u00f3b S\u0142owo Bo\u017ce by\u0142o przybli\u017cane ludowi i stawa\u0142o si\u0119 dla niego zrozumia\u0142e.<\/p>\n

Na czym skupili\u015bmy si\u0119 w nowym t\u0142umaczeniu Biblii?<\/h3>\n

Redakcja NPD uzna\u0142a, \u017ce cele, jakim s\u0142u\u017cy\u0142y przek\u0142ady targumiczne<\/strong>, by\u0142y niezwykle istotne, dlatego w swej pracy r\u00f3wnie\u017c si\u0119gn\u0119\u0142a do tej stylistyki pracy. Jednak najistotniejsz\u0105 decyzj\u0105 w pracy nad NPD Pisma \u015awi\u0119tego<\/strong> by\u0142o wykorzystanie zasad hermeneutyki biblijnej bardziej w jej postaci racjonalnej ni\u017c symbolicznej czy filozoficznej. Dlatego podczas prac nad nowym przek\u0142adem Biblii<\/strong> du\u017co uwagi po\u015bwi\u0119cali\u015bmy:<\/p>\n

    \n
  1. definiowaniu gatunku literackiego ksi\u0119gi (lub jej fragmentu) oraz badaniu kontekstu historyczno-kulturowego;<\/li>\n
  2. uwzgl\u0119dnianiu bezpo\u015bredniego kontekstu logicznego, pocz\u0105wszy od najbli\u017cszego otoczenia t\u0142umaczonej perykopy, przez temat danego rozdzia\u0142u, a\u017c po cel spisania ca\u0142ej ksi\u0119gi, w kt\u00f3rej znajduje si\u0119 analizowany fragment;<\/li>\n
  3. uwzgl\u0119dnieniu tego, \u017ce zasadniczym Bo\u017cym celem przy\u015bwiecaj\u0105cym spisaniu Biblii by\u0142o z\u0142o\u017cenie \u015bwiadectwa o Jezusie Chrystusie (por. J 5,39);<\/li>\n
  4. dok\u0142adnej analizie funkcji danego tekstu (czy jest to tylko ilustracja co\u015b wyja\u015bniaj\u0105ca, czy te\u017c jaka\u015b istotna zasada lub prawda, a mo\u017ce przeno\u015bnia, przys\u0142owie, por\u00f3wnanie etc.);<\/li>\n
  5. dok\u0142adnej analizie znaczenia poszczeg\u00f3lnych s\u0142\u00f3w, ich \u017ar\u00f3d\u0142os\u0142ow\u00f3w oraz zastosowa\u0144;<\/li>\n
  6. uwzgl\u0119dnianiu funkcji kwalifikator\u00f3w logicznych (czyli s\u0142\u00f3w typu: dlatego, poniewa\u017c, bo, z powodu, i, lub, oraz, albo, z uwagi na\u2026 etc.).<\/li>\n<\/ol>\n

    Taki spos\u00f3b podej\u015bcia decydowa\u0142 w spos\u00f3b zasadniczy o sposobie dobierania i formu\u0142owania dynamicznych ekwiwalent\u00f3w ca\u0142ych wyra\u017ce\u0144, a nawet obszerniejszych akapit\u00f3w, co szczeg\u00f3lnie jest widoczne w 1 Kor 11,1\u201316. Jednak w ka\u017cdej z takich sytuacji Redakcja NPD mocno trzyma\u0142a si\u0119 kontekstualnej wymowy przes\u0142ania oryginalnego i stara\u0142a si\u0119 u\u017cywa\u0107 jedynie takich zwrot\u00f3w, kt\u00f3re wyst\u0119puj\u0105 w innych miejscach Biblii, odnosz\u0105cych si\u0119 do podobnych zagadnie\u0144 lub temat\u00f3w.<\/p>\n

    Kontekst w dynamicznym przek\u0142adzie Pisma \u015awi\u0119tego<\/h3>\n

    Biblia jest bowiem ksi\u0119g\u0105, w kt\u00f3rej kontekst ma ogromne znaczenie. Nie mo\u017cna interpretowa\u0107 \u017cadnego z jej fragment\u00f3w w oderwaniu od ca\u0142o\u015bci przekazu (por. 2 P 1,20). Je\u015bli jaki\u015b fragment wydaje si\u0119 niejasny, to z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 jego sensu nale\u017cy szuka\u0107 w kontek\u015bcie (tym najbli\u017cszym lub w tym nieco dalszym), ewentualnie w warto\u015bci merytorycznej s\u0142\u00f3w oryginalnych w kontek\u015bcie ich kwalifikator\u00f3w logicznych, kt\u00f3re mog\u0105 wnosi\u0107 do przek\u0142ad\u00f3w r\u00f3\u017cne znaczenia funkcjonalne. Na przyk\u0142ad greckie s\u0142owo\u00a0soteria<\/em>\u00a0mo\u017ce oznacza\u0107 zar\u00f3wno \u201czbawienie\u201d, jak i \u201cuwolnienie\u201d, \u201cwybawienie\u201d, \u201curatowanie\u201d czy \u201cuzdrowienie\u201d. Wyb\u00f3r terminu u\u017cytego w przek\u0142adzie zale\u017cy wi\u0119c od t\u0142umacza i powinien zosta\u0107 dokonany na podstawie kontekstu i og\u00f3lnego przes\u0142ania danego fragmentu.<\/p>\n

    Wyrywanie biblijnych werset\u00f3w z kontekstu i swobodne ich interpretowanie, np. wg aktualnych potrzeb lub jego profilu denominacyjnego, sta\u0142o si\u0119 niestety plag\u0105, kt\u00f3ra dotkn\u0119\u0142a ca\u0142e obszary teologii \u2013 \u015bwietnie obrazuj\u0105c zasad\u0119, \u017ce tekst wyrwany z kontekstu staje si\u0119 jedynie pretekstem do manipulacji i przemycania r\u00f3\u017cnych podtekst\u00f3w.<\/p>\n

    Por\u00f3wnania do innych przek\u0142ad\u00f3w biblijnych<\/h3>\n

    Czasami w przypisach NPD czytelnicy znajd\u0105 por\u00f3wnania do innych przek\u0142ad\u00f3w biblijnych<\/strong>. Wtr\u0105cenia te nie wynikaj\u0105 jednak z krytykanckiego traktowania pracy innych, lecz z faktu osobistego zmagania si\u0119 cz\u0142onk\u00f3w Zespo\u0142u Redakcyjnego z pewnymi poj\u0119ciami wprowadzonymi do j\u0119zyka polskiego przez tradycyjne przek\u0142ady i mocno w nim ugruntowanymi. Niestety, wiele dos\u0142ownych rozwi\u0105za\u0144 translatorskich jest ma\u0142o precyzyjnych lub wr\u0119cz gmatwaj\u0105cych przekaz biblijny.<\/p>\n

    Rozumiemy, \u017ce na tamte czasy t\u0142umacze dokonywali niezwyk\u0142ych wyczyn\u00f3w, \u017ceby \u2013 pomimo braku zaawansowanych narz\u0119dzi analitycznych \u2013 udost\u0119pnia\u0107 czytelnikowi S\u0142owo Bo\u017ce w najlepszej \u00f3wcze\u015bnie mo\u017cliwej postaci. Ta praca mia\u0142a swoj\u0105 niezaprzeczaln\u0105 warto\u015b\u0107 historyczn\u0105 i nigdy nie zostanie zapomniana. Co wi\u0119cej, B\u00f3g u\u017cywa\u0142 i nadal u\u017cywa tych przek\u0142ad\u00f3w do zmieniania ludzkich serc i kszta\u0142towania ludzkich charakter\u00f3w na wz\u00f3r charakteru Chrystusa. Je\u015bli wi\u0119c czasami pozwalali\u015bmy sobie na krytyczne spojrzenie, nie dotyczy ono samej istoty czy zas\u0142ug tych dzie\u0142, ale pewnej maniery dos\u0142owno\u015bci lub niepotrzebnego wpisywania w teksty przek\u0142ad\u00f3w osobistych przekona\u0144 ich t\u0142umaczy.<\/p>\n

    Wszyscy znamy przyk\u0142ady takich fragment\u00f3w, kt\u00f3re zupe\u0142nie nie pasuj\u0105 do kontekstu. Tkwi\u0105 one w tek\u015bcie niczym cia\u0142o obce, nieb\u0119d\u0105ce logiczn\u0105 kontynuacj\u0105 wcze\u015bniejszego wywodu ani nie przystaj\u0105ce do dalszych partii tego tekstu. Klasycznym tego przyk\u0142adem jest proponowane w\u00a0Biblii Warszawskiej<\/em>\u00a0t\u0142umaczenie Koh 10,1: \u201cMartwa mucha mo\u017ce zepsu\u0107 olejek aptekarza. Cenniejsza ni\u017c m\u0105dro\u015b\u0107 i chwa\u0142a jest odrobina g\u0142upoty\u201d. Dla por\u00f3wnania metody dos\u0142ownej i metody dynamicznej przek\u0142adu podajemy ten fragment w wersji NPD: \u201cJak martwa mucha popsuje ca\u0142y flakonik wonnego olejku, tak odrobina g\u0142upoty zniszczy m\u0105dro\u015b\u0107 i s\u0142aw\u0119\u201d.<\/p>\n<\/p>\n

    \n<\/div><\/div><\/div><\/div>

    <\/span><\/i> Kontekstualno\u015b\u0107 Biblii<\/a><\/h3>
    <\/p>\n

    Powy\u017csze obserwacje dotycz\u0105ce ograniczonej zdolno\u015bci ludzkiego j\u0119zyka wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z kolejnym, niezwykle wa\u017cnym zagadnieniem interpretacyjnym, jakim jest kontekstualne rozumienie tekstu biblijnego<\/strong>. Problemem dzisiejszych czas\u00f3w jest budowanie doktryn, a nawet ca\u0142ych teologii, na pojedynczych wersetach biblijnych, co gorsza \u2013 wyrwanych z kontekstu. Tymczasem prawdy biblijne s\u0105 mo\u017cliwe do prawid\u0142owego odczytania i zrozumienia wy\u0142\u0105cznie\u00a0w pe\u0142nym kontek\u015bcie<\/strong>\u00a0g\u0142\u00f3wnego tematu ksi\u0119gi i okoliczno\u015bci, w jakich zosta\u0142a ona zapisana, a wi\u0119c w kontek\u015bcie jej historycznego t\u0142a oraz powi\u0105za\u0144 tematycznych z innymi miejscami w Biblii.<\/p>\n

    Kontekstualne studiowanie przes\u0142ania Bo\u017cego S\u0142owa jest jedynym bezpiecznym podej\u015bciem do jego odczytywania, bowiem pozwala unikn\u0105\u0107 popadania w kt\u00f3r\u0105\u015b ze skrajno\u015bci nieprawid\u0142owej interpretacji. Pierwsz\u0105 jest\u00a0bujanie w ob\u0142okach<\/em>\u00a0rzekomej uczono\u015bci lub duchowo\u015bci, drug\u0105 za\u015b to, co A. W. Tozer nazywa\u00a0biblijnym tekstualizmem<\/em>. Pierwsza sk\u0142ania do tworzenia interpretacji opieraj\u0105cych si\u0119 na r\u00f3\u017cnego typu bezsensowych koncepcjach analiz g\u0142oszonych przez przedstawicieli rzekomej nauki (por. 1 Tm 6,20) albo na emocjach i doznaniach \u2013 wizjach, snach, odczuciach, pozazmys\u0142owych rozeznaniach i rzekomych (lub fa\u0142szywych) proroctwach lub objawieniach \u2013 co nieuchronnie powoduje oderwanie si\u0119 od solidnego gruntu przekazu Bo\u017cego S\u0142owa i prowadzi w konsekwencji do rozczarowania zar\u00f3wno S\u0142owem, jak i samym Bogiem. Drugi, czyli tekstualizm (zwany przez innych tak\u017ce literalizmem lub dos\u0142owno\u015bci\u0105), popycha do niewolniczego, wr\u0119cz bezdusznego trzymania si\u0119 litery S\u0142owa, co prowadzi najcz\u0119\u015bciej do parali\u017cuj\u0105cego dogmatyzmu i formalizmu religijnego. Tekstualizm sprzyja ponadto formalizowaniu si\u0119 doktryn, kt\u00f3re z czasem staj\u0105 si\u0119 dla ich wyznawc\u00f3w wa\u017cniejsze ni\u017c samo Bo\u017ce S\u0142owo.<\/p>\n

    W tej perspektywie kontekstualne odczytywanie przes\u0142ania Bo\u017cego S\u0142owa nale\u017cy postrzega\u0107 jako zr\u00f3wnowa\u017cone, wieloaspektowe podej\u015bcie do poznawania i rozumienia przekazu Bo\u017cego S\u0142owa oparte na solidnym gruncie samego S\u0142owa. Stosuj\u0105c t\u0119 metod\u0119 studiowania, unikamy wyci\u0105gania wniosk\u00f3w, w kt\u00f3rych Bo\u017ce S\u0142owo i Bo\u017cy Duch ani nie s\u0105 sp\u00f3jne, ani nie uzupe\u0142niaj\u0105 si\u0119 wzajemnie. Trzeba bowiem rozumie\u0107, \u017ce\u00a0S\u0142owo Bo\u017ce jest zawsze zgodne z Duchem Bo\u017cym, a Bo\u017cy Duch zawsze przemawia w spos\u00f3b zgodny ze S\u0142owem Bo\u017cym, gdy\u017c jest to Jego w\u0142asne S\u0142owo<\/em>.<\/p>\n

    Biblia jest wi\u0119c z punktu widzenia wewn\u0119trznej organizacji i przes\u0142ania Ksi\u0119g\u0105 na wskro\u015b kontekstualn\u0105 i dla zachowania zdrowej nauki tak w\u0142a\u015bnie nale\u017cy j\u0105 odczytywa\u0107, interpretowa\u0107 i rozumie\u0107. To dla naszej Redakcji by\u0142o priorytetem i starali\u015bmy si\u0119 pracowa\u0107 nad nowym przek\u0142adem Biblii<\/strong> NPD, kieruj\u0105c si\u0119 t\u0105 zasad\u0105.<\/p>\n<\/p>\n

    \n<\/div><\/div><\/div><\/div>

    <\/span><\/i> Datowanie w NPD<\/a><\/h3>
    <\/p>\n

    1.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Narodziny Jezusa Chrystusa<\/em><\/h3>\n

    W kalendarzu zachodnim rok zerowy uwa\u017ca si\u0119 powszechnie za rok narodzin Jezusa Chrystusa. Niestety data ta zosta\u0142a \u017ale ustalona. Ormia\u0144ski mnich Dionizjusz Exiguus (Mniejszy), kt\u00f3ry w VI w. otrzyma\u0142 od papie\u017ca Jana I zadanie ustalenia daty narodzin Jezusa, pomyli\u0142 si\u0119 o kilka lat. Dok\u0142adniejsze analizy wskazuj\u0105, \u017ce Jezus Chrystus w istocie urodzi\u0142 si\u0119 przed tzw. nasz\u0105 er\u0105. R\u00f3\u017cne opracowania podaj\u0105 odmienne daty, najcz\u0119\u015bciej jednak mieszcz\u0105ce si\u0119 w zakresie od 6 do 4 r. przed nasz\u0105 er\u0105.<\/p>\n

    Data narodzin Jezusa<\/h4>\n

    R\u00f3wnie\u017c sam dzie\u0144 25 grudnia, \u015bwi\u0119towany jako data narodzin Jezusa, ma sens bardziej symboliczny ni\u017c faktyczny. \u0141ukasz w swojej wersji\u00a0Dobrej Wiadomo\u015bci o ratunku w Chrystusie<\/em><\/strong>\u00a0opisuje dzie\u0144 narodzin Jezusa Chrystusa w powi\u0105zaniu z momentem narodzin Jana, zwanego Chrzcicielem. Jak wiemy, Jan Chrzciciel by\u0142 synem \u017cydowskiego kap\u0142ana Zachariasza. Ten dowiedzia\u0142 si\u0119, \u017ce zostanie ojcem, podczas pe\u0142nienia wyznaczonej mu s\u0142u\u017cby w \u015bwi\u0105tyni jerozolimskiej (\u0141k 1,5-8). Jednocze\u015bnie \u0141ukasz informuje, \u017ce Jezus zosta\u0142 pocz\u0119ty p\u00f3\u0142 roku po Janie (\u0141k 1,26). Tak wi\u0119c zak\u0142adaj\u0105c, \u017ce wszystko przebiega\u0142o terminowo \u2013 tj. od momentu, gdy anio\u0142 zapowiedzia\u0142 Zachariaszowi narodziny Jana, do narodzenia tego ch\u0142opca min\u0119\u0142o dziewi\u0119\u0107, a mo\u017ce dziesi\u0119\u0107 miesi\u0119cy, a p\u00f3\u017aniej jeszcze sze\u015b\u0107 miesi\u0119cy do narodzin Jezusa \u2013 to od okresu s\u0142u\u017cby Zachariasza w \u015bwi\u0105tyni do czasu narodzin Jezusa min\u0119\u0142o od pi\u0119tnastu do szesnastu miesi\u0119cy.<\/p>\n

    Jak obliczy\u0107 faktyczn\u0105 dat\u0119 narodzin Jezusa?<\/h4>\n

    Aby wyliczy\u0107 faktyczn\u0105 dat\u0119 narodzin Jezusa<\/strong>, nale\u017cy zatem przede wszystkim ustali\u0107 dok\u0142adnie, kiedy Zachariasz pe\u0142ni\u0142 s\u0142u\u017cb\u0119 w \u015bwi\u0105tyni. Trzeba wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119, \u017ce nale\u017ca\u0142 on do \u00f3smej z dwudziestu czterech zmian kap\u0142a\u0144skich (zmiana Abiasza \u2013 Krn 24,10). Zmiany te pos\u0142ugiwa\u0142y w \u015bwi\u0105tyni jerozolimskie kolejno tylko przez jeden tydzie\u0144 (od szabatu do szabatu), dwa razy do roku, licz\u0105c pocz\u0105tek roku od miesi\u0105ca\u00a0tiszri<\/em>\u00a0(wrzesie\u0144 \u2013 pa\u017adziernik). W wyliczeniu trzeba uwzgl\u0119dni\u0107, \u017ce w czasie trzech \u017cydowskich \u015bwi\u0105t pielgrzymkowych (Pesach<\/em>,\u00a0Szawuot<\/em>,\u00a0Sukkot<\/em>) s\u0142u\u017cb\u0119 pe\u0142ni\u0142y wszystkie zmiany kap\u0142a\u0144skie razem. Bior\u0105c to pod uwag\u0119, dochodzimy do wniosku, \u017ce pierwsza s\u0142u\u017cba zmiany Abiasza (w opisywanym przez \u0141ukasza czasie) przypada\u0142a na czwarty w \u017cydowskim kalendarzu miesi\u0105c\u00a0tamuz<\/em>\u00a0(czerwiec \u2013 lipiec), a druga na \u00f3smy tydzie\u0144 po \u015bwi\u0119cie\u00a0Sukkot<\/em>\u00a0(\u015awi\u0119cie Namiot\u00f3w zwanym te\u017c\u00a0Kuczki<\/em>), tj. pod koniec dziewi\u0105tego miesi\u0105ca \u017cydowskiego\u00a0kislew<\/em>\u00a0(listopad \u2013 grudzie\u0144). \u0141ukasz nie podaje, w kt\u00f3rej kolejce rocznej s\u0142u\u017cby Zachariasz otrzyma\u0142 objawienie.<\/p>\n

    Dwie mo\u017cliwe daty narodzenia Jezusa<\/h4>\n

    Wobec tego mo\u017cliwe s\u0105 dwie daty narodzenia Jezusa<\/strong>. R\u00f3\u017cnica pi\u0119tnastu, szesnastu miesi\u0119cy (czas ci\u0105\u017cy El\u017cbiety plus r\u00f3\u017cnica wieku mi\u0119dzy Jezusem a Janem) wskazuje albo na si\u00f3dmy miesi\u0105c \u017cydowski\u00a0tiszri<\/em>\u00a0(wrzesie\u0144 \u2013 pa\u017adziernik), kiedy to wypada r\u00f3wnonoc jesienna (i jednocze\u015bnie \u015bwi\u0119to\u00a0\u00a0Sukkot<\/em>), albo na dwunasty miesi\u0105c \u017cydowski\u00a0adar<\/em>\u00a0(luty \u2013 marzec). Wtedy jednak owce nie pozostaj\u0105 na pastwiskach, w Betlejem trwa bowiem zima. Zatem, gdyby by\u0142 to miesi\u0105c\u00a0tiszri<\/em>, to mo\u017cna przyj\u0105\u0107, \u017ce obecnie \u015bwi\u0119towany dzie\u0144 25 grudnia m\u00f3g\u0142by by\u0107 nie tyle dat\u0105 narodzin Jezusa, co raczej czasem pocz\u0119cia Go z Ducha \u015awi\u0119tego Boga.<\/p>\n

    Dla prawdziwej \u017cywej wiary wyliczenia te nie maj\u0105 jednak \u017cadnego znaczenia. Najwa\u017cniejsze bowiem jest osobiste trwanie w relacji ze zmartwychwsta\u0142ym Chrystusem i prowadzenie \u017cycia w pos\u0142usze\u0144stwie Jego S\u0142owu i w u\u015bwi\u0119ceniu.<\/p>\n

    Jezus w dwunastym roku \u017cycia<\/h4>\n

    Musimy pami\u0119ta\u0107 jeszcze i o tym, \u017ce zaproponowane powy\u017cej wyliczenia mog\u0105 by\u0107 r\u00f3wnie\u017c obarczone pewnym b\u0142\u0119dem. Nie wiadomo przecie\u017c, jak szybko po powrocie Zachariasza ze s\u0142u\u017cby w \u015bwi\u0105tyni El\u017cbieta sta\u0142a si\u0119 brzemienna. Gdyby wydarzy\u0142o si\u0119 to 30\u201360 dni p\u00f3\u017aniej, to data narodzin Jezusa mog\u0142aby wypa\u015b\u0107 tak\u017ce w miesi\u0105cu\u00a0<\/strong>nisan<\/strong><\/em>, w kt\u00f3rym wypada\u0142a Pascha. Wa\u017cnym wskazaniem w\u0142a\u015bnie na ten czas mo\u017ce by\u0107 zdarzenie maj\u0105ce miejsce podczas powrotu J\u00f3zefa i Marii ze \u015bwi\u0119ta Paschy z Jerozolimy (por. \u0141k 2,41-52). Jezus w\u0142a\u015bnie wtedy uko\u0144czy\u0142 dwunasty rok \u017cycia. Przez ca\u0142y dzie\u0144 ani Maria, ani jej m\u0105\u017c nie zauwa\u017cyli, \u017ce Jezusa nie ma z nimi w grupie powracaj\u0105cych pielgrzym\u00f3w.<\/p>\n

    Aby zrozumie\u0107 t\u0119 sytuacj\u0119, nale\u017cy zapozna\u0107 si\u0119 z \u00f3wczesnymi \u017cydowskimi zwyczajami<\/strong>. Pielgrzymi pod\u0105\u017cali zawsze w dw\u00f3ch grupach \u2013 osobno m\u0119\u017cczy\u017ani i osobno kobiety. Niepe\u0142noletni ch\u0142opcy, tzn. w wieku poni\u017cej dwunastu lat, musieli i\u015b\u0107 z matkami, a ci pe\u0142noletni (powy\u017cej dwunastego roku \u017cycia) szli w grupie m\u0119\u017cczyzn. Wygl\u0105da na to, \u017ce Jezus w drodze\u00a0do<\/em>\u00a0Jerozolimy znajdowa\u0142 si\u0119 pod opiek\u0105 matki. Podczas Paschy w Jerozolimie Jezus uko\u0144czy\u0142 dwunasty rok \u017cycia i zmieni\u0142 si\u0119 Jego status z dziecka na m\u0142odzie\u0144ca. Najwyra\u017aniej wi\u0119c podczas powrotu\u00a0z<\/em>\u00a0Jerozolimy Maria (skoro nie musia\u0142a ju\u017c mie\u0107 Jezusa pod swoj\u0105 piecz\u0105), nie rozgl\u0105da\u0142a si\u0119 za Nim; J\u00f3zef te\u017c Go nie szuka\u0142, gdy\u017c wed\u0142ug \u017cydowskich standard\u00f3w Jezus by\u0142 ju\u017c samodzielnym m\u0119\u017cczyzn\u0105.<\/p>\n

    2.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Anno Domini<\/em>\u00a0(AD)<\/strong><\/h3>\n

    Okre\u015blenie poszczeg\u00f3lnych lat naszej ery \u2013\u00a0Anno Domini<\/strong><\/em>\u00a0(roku Pa\u0144skiego<\/em>) \u2013 jako lat (zaistnia\u0142ych)\u00a0po narodzeniu Chrystusa<\/strong><\/em>\u00a0wynika z za\u0142o\u017cenia, \u017ce Jezus urodzi\u0142 si\u0119 w (teoretycznie istniej\u0105cym) roku zerowym kalendarza chrze\u015bcija\u0144skiego (gregoria\u0144skiego). Innymi s\u0142owy, rok 754 aUc (ab Urbe condita<\/em>\u00a0\u2013 od za\u0142o\u017cenia Rzymu) zosta\u0142 uznany za pierwszy rok\u00a0naszej ery<\/em>. Ten porz\u0105dek datowania wprowadzi\u0142 w roku 525 wspomniany ju\u017c Dionizjusz Mniejszy, przeprowadzaj\u0105cy reform\u0119 sposobu mierzenia czasu historycznego zlecon\u0105 przez papie\u017ca Jana I. Dionizjusz wp\u0142yn\u0105\u0142 na wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 cywilizacj\u0119 w jeszcze jeden spos\u00f3b: dzie\u0144 25 grudnia 753 roku aUc uzna\u0142 arbitralnie za dat\u0119 narodzin Jezusa. Jednak, jak si\u0119 p\u00f3\u017aniej okaza\u0142o, Dionizjusz w swoich wyliczeniach pope\u0142ni\u0142 istotne b\u0142\u0119dy. Nie uwzgl\u0119dni\u0142 bowiem szeregu czynnik\u00f3w, m.in. przedstawionych powy\u017cej (w punkcie a).<\/p>\n

    Bior\u0105c pod uwag\u0119 powy\u017csze, Redakcja NPD uzna\u0142a datowanie typu AD<\/strong> (roku Pa\u0144skiego; po narodzeniu Chrystusa<\/em>) za zbyt ma\u0142o precyzyjne<\/strong>. Dodatkowym argumentem przemawiaj\u0105cym za przyj\u0119ciem takiego stanowiska jest coraz rzadziej stosowane we wsp\u00f3\u0142czesnych opracowaniach naukowych datowanie typu AD.<\/p>\n

    3.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Rachuba godzin w ci\u0105gu doby<\/em><\/h3>\n

    \u017bydzi nie mieli europejskiego systemu ci\u0105g\u0142ego liczenia godzin w ramach jednej doby. Osobno liczyli godziny nocne, a osobno \u2013 dzienne. Doba \u017cydowska zaczyna\u0142a si\u0119 od nocy (zasadniczo od zmroku, ok. godz. 18:00). Noc mia\u0142a dwana\u015bcie godzin. Po niej nast\u0119powa\u0142a druga cz\u0119\u015b\u0107 doby, kt\u00f3r\u0105 by\u0142 dzie\u0144. Dzie\u0144 zaczyna\u0142 si\u0119 wi\u0119c o naszej godz. 6:00 i trwa\u0142 do 18:00. W zwi\u0105zku z tym zapis:<\/p>\n

    \u2013 \u201ctrzecia godzina dnia\u201d (Mk 15,25; Dz 2,15) oznacza nasz\u0105 godzin\u0119 9:00,<\/p>\n

    \u2013 \u201cgodzina sz\u00f3sta\u201d (Mk 15,33; \u0141k 23,44; Dz 10,9) oznacza nasz\u0105 godz. 12:00,<\/p>\n

    \u2013 \u201cgodzina dziewi\u0105ta\u201d (Mk 15,33-34) oznacza nasz\u0105 godz. 15:00.<\/p>\n

    W przek\u0142adzie NPD<\/strong> \u017cydowski spos\u00f3b liczenia czasu, dla przybli\u017cenia przekazu czytelnikowi, zosta\u0142 zast\u0105piony systemem stosowanym w naszym kraju.<\/p>\n

    4.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Ostatnie godziny przed ukrzy\u017cowaniem i zmartwychwstanie<\/em><\/h3>\n

    \u0179r\u00f3d\u0142a pisane dowodz\u0105, \u017ce w spo\u0142eczno\u015bciach chrze\u015bcija\u0144skich drugiego wieku panowa\u0142o silne przekonanie, \u017ce<\/strong> ostatnia wieczerza paschalna<\/strong>, kt\u00f3r\u0105 Jezus spo\u017cy\u0142 ze swoimi uczniami (b\u0119d\u0105c jeszcze w doczesnej ludzkiej naturze), odby\u0142a si\u0119 pi\u0119tnastego dnia miesi\u0105ca\u00a0<\/strong>nissan<\/strong><\/em>\u00a0(a wi\u0119c zacz\u0119\u0142a si\u0119, wed\u0142ug stosowanej przez nas metody liczenia czasu, w czwartek wieczorem). Jego ukrzy\u017cowanie dokona\u0142o si\u0119 w pi\u0105tek i w ten sam pi\u0105tek z\u0142o\u017cony zosta\u0142 do grobu (dzie\u0144 pierwszy Jego dzie\u0142a zbawienia). W grobie sp\u0119dzi\u0142 czas w\u0142a\u015bciwej\u00a0Paschy<\/em>, tzn. uroczysty szabat (dzie\u0144 drugi), a nast\u0119pnie w niedziel\u0119 (czyli trzeciego dnia) zmartwychwsta\u0142.<\/p>\n

    Jednak niekt\u00f3rzy teolodzy, nadmiernie sugeruj\u0105c si\u0119 analogi\u0105 zbawczej ofiary PANA do wspomnianego przez Niego \u201cznaku Jonasza\u201d, uwa\u017caj\u0105, \u017ce cia\u0142o Jezusa musia\u0142o przebywa\u0107 w grobie pe\u0142ne trzy dni. To poci\u0105gn\u0119\u0142o za sob\u0105 twierdzenia, \u017ce ostatnia wieczerza musia\u0142a si\u0119 odby\u0107 na pocz\u0105tku \u017cydowskiej \u015brody, czyli 13. dnia miesi\u0105ca\u00a0nissan<\/em>\u00a0(nasz wtorek wieczorem). Wed\u0142ug ich wylicze\u0144 Jezus zosta\u0142 ukrzy\u017cowany nast\u0119pnego dnia, czyli w \u015brod\u0119, a Jego cia\u0142o znajdowa\u0142o si\u0119 w grobie w czwartek, w pi\u0105tek i w sobot\u0119, by zmartwychwsta\u0107 w niedziel\u0119.<\/p>\n

    Interpretacja czasu w dynamicznym przek\u0142adzie Biblii<\/h4>\n

    Po g\u0142\u0119bszej analizie w ramach dynamicznego przek\u0142adu Biblii<\/strong> dochodzimy do wniosku, \u017ce tego rodzaju wyliczenia nie pasuj\u0105 do relacji \u015bwiadk\u00f3w, kt\u00f3re znajdujemy w NT. Mo\u017cna je uzna\u0107 za spekulacj\u0119 wynik\u0142\u0105 ze zbyt dos\u0142ownej interpretacji sformu\u0142owania \u201cznak Jonasza\u201d. Znak ten rozumie\u0107 nale\u017cy bardziej metaforycznie, jako pewien znacz\u0105cy czas pozostawania w zamkni\u0119ciu i ciemno\u015bciach grobu (jako wymowne por\u00f3wnanie do przebywania Jonasza we wn\u0119trzu morskiego potwora przez istotn\u0105 ilo\u015b\u0107 czasu), jednak nie dos\u0142ownie przez trzy dni<\/strong>.<\/p>\n

    I rzeczywi\u015bcie, tekst biblijny m\u00f3wi, \u017ce Jezus powsta\u0142 z martwych \u201ctrzeciego dnia, jak to zapowiada\u0142o Pismo\u201d (1 Kor 15,4), a to znaczy, \u017ce do spe\u0142nienia tego zapisu proroczego wystarczy\u0142o, aby Jego doczesne cia\u0142o pozostawa\u0142o w grobie cho\u0107 u\u0142amek czasu pierwszego i trzeciego dnia. Reasumuj\u0105c \u2013 cia\u0142o Jezusa prawdopodobnie spoczywa\u0142o w grobie nieco d\u0142u\u017cej ni\u017c dob\u0119<\/strong>, lecz kr\u00f3cej ni\u017c dwie (co spe\u0142nia formalnie warunki \u017cydowskiego sformu\u0142owania, \u017ce Jego pobyt w grobie zawar\u0142 si\u0119 w ramach trzech dni).<\/p>\n

    Dla prawdziwej \u017cywej wiary czas przebywania cia\u0142a Jezusa w grobie nie ma jednak wi\u0119kszego znaczenia, gdy\u017c najistotniejsze jest to, \u017ce On zmartwychwsta\u0142. Ukaza\u0142 sw\u0105 niesko\u0144czon\u0105 moc odwiecznego Boskiego \u017bycia. Pami\u0119tajmy, \u017ce kluczowe znaczenie dla wierz\u0105cego cz\u0142owieka ma ci\u0105g\u0142e, \u017cywe i aktualne osobiste trwanie w relacji ze zmartwychwsta\u0142ym Chrystusem, obejmuj\u0105ce wzrastanie w poznawaniu Go, u\u015bwi\u0119ceniu i pe\u0142nieniu woli Ojca, co realizuje si\u0119 dzi\u0119ki pos\u0142usze\u0144stwu Jego S\u0142owu (por. Mt 7,21; J 3,21; J 12,48; J 13,3; Hbr 12,14).<\/p>\n

    \n<\/div><\/div><\/div><\/div>

    <\/span><\/i> Semantyka przek\u0142adu<\/a><\/h3>
    <\/p>\n

    Jak wcze\u015bniej wspomniano, t\u0142umaczenie NPD<\/strong> skierowane jest do os\u00f3b nieobj\u0119tych opiek\u0105 eklezjaln\u0105, odczuwaj\u0105cych jednak (mimo nawa\u0142u spraw codziennego \u017cycia) pragnienie osobistego poznania Boga i Jego woli. Dla tych ludzi starali\u015bmy si\u0119 nada\u0107 przek\u0142adowi maksymalnie czytelny i komunikatywny charakter przez unikanie stosowania kalk s\u0142ownych, skomplikowanych termin\u00f3w teologicznych, archaizm\u00f3w i s\u0142\u00f3w \u201cwytrych\u00f3w\u201d (kt\u00f3re niby wszyscy znaj\u0105, ale cz\u0119sto w og\u00f3le ich nie rozumiej\u0105).<\/p>\n

    T\u0142umaczenie s\u0142owa \u201ejednorodzony\u201d w nowym przek\u0142adzie Biblii<\/h3>\n

    Przyk\u0142adem niech b\u0119dzie tu s\u0142owo \u201cjednorodzony\u201d (gr.\u00a0monogenes<\/em>). W NT jest ono u\u017cyte zar\u00f3wno wobec Jezusa (np. w J 1,14), jak i w odniesieniu do Izaaka (Hbr 11,7). Nie oznacza ono ani jedynaka (Izaak mia\u0142 bowiem rodze\u0144stwo), ani pierworodnego (Izaak by\u0142 drugim dzieckiem Abrahama).<\/p>\n

    Dlatego, aby odda\u0107 w\u0142a\u015bciwy sens s\u0142owa\u00a0\u00a0monogenes<\/strong><\/em>, Redakcja NPD w dynamicznym przek\u0142adzie Biblii<\/strong> u\u017cy\u0142a okre\u015blenia \u201cjedyny prawowity\u201d<\/strong>. Jest ono uzasadnione kontekstem i prawdziwe zar\u00f3wno wobec Jezusa, kt\u00f3ry jest Jedynym Prawowitym Synem Boga (wszyscy wierz\u0105cy s\u0105 bowiem adoptowanymi dzie\u0107mi Bo\u017cymi \u2013 Rz 8,15), jak i wobec Izaaka, kt\u00f3ry by\u0142 jedynym prawowitym dzieckiem obietnicy z\u0142o\u017conej Abrahamowi przez Boga. Wszystkie inne polskie przek\u0142ady trzymaj\u0105 si\u0119 kurczowo archaicznej kalki s\u0142ownej z j\u0119zyka greckiego, t\u0142umacz\u0105c\u00a0monogenes<\/em>\u00a0jako \u201cjednorodzony\u201d (mono<\/em>\u00a0\u2013 \u201cjedno\u201d,\u00a0genes<\/em>\u00a0\u2013 \u201crodzony\u201d). W kulturze greckiej mamy r\u00f3wnie\u017c g\u0142\u0119bsze uzasadnienie takiego przek\u0142adu, ale o tym wi\u0119cej w przypisach do stosownych fragment\u00f3w.<\/p>\n

    T\u0142umaczenie s\u0142owa \u201eko\u015bci\u00f3\u0142\u201d<\/h3>\n

    Innym przyk\u0142adem unowocze\u015bnienia przek\u0142adu<\/strong> jest grecki termin\u00a0\u00a0ekklesia<\/strong><\/em>, oznaczaj\u0105cy zgromadzenie ludu, kt\u00f3ry \u2013 wezwany przez Boga \u2013 odpowiedzia\u0142 na Jego wo\u0142anie. S\u0142owo to w tradycyjnych przek\u0142adach zwyczajowo oddawane jest jako\u00a0ko\u015bci\u00f3\u0142<\/strong><\/em>, jednak w Biblii NPD<\/strong> jest t\u0142umaczone najcz\u0119\u015bciej jako \u201clud wierz\u0105cy\u201d <\/strong>lub \u201cspo\u0142eczno\u015b\u0107 (wsp\u00f3lnota) ludu wierz\u0105cego\u201d<\/strong>. Redakcja NPD d\u0142ugo waha\u0142a si\u0119 w tej sprawie, jednak, bior\u0105c pod uwag\u0119 fakt, \u017ce w obecnych czasach s\u0142owo \u201cko\u015bci\u00f3\u0142\u201d nazbyt cz\u0119sto identyfikowane jest z budynkiem ko\u015bcielnym lub zinstytucjonalizowan\u0105 form\u0105 organizacyjn\u0105 (co nie oddaje istoty przekazu biblijnego), postanowili\u015bmy ostatecznie przybli\u017cy\u0107 si\u0119 bardziej do etymologicznego znaczenia s\u0142owa\u00a0<\/strong>ekklesia<\/strong><\/em>, opisuj\u0105cego spo\u0142eczno\u015b\u0107 ludu, kt\u00f3ry \u015bwiadomie sk\u0142ada swoj\u0105 nadziej\u0119 w Chrystusie.<\/p>\n

    Warto przy tym wspomnie\u0107, \u017ce\u00a0ekklesia<\/em>\u00a0ma jeszcze g\u0142\u0119bszy sens. Pierwsi chrze\u015bcijanie postrzegali sami siebie jako Oblubienic\u0119 Chrystusa, co wsp\u00f3\u0142gra z rodzajem \u017ce\u0144skim s\u0142owa\u00a0ekklesia<\/em>. Polski rzeczownik \u201cko\u015bci\u00f3\u0142\u201d nie oddaje zbyt szcz\u0119\u015bliwie tej relacji, podobnie zreszt\u0105 jak s\u0142owo \u201czb\u00f3r\u201d. Oba bowiem s\u0105 rodzaju m\u0119skiego. Dlatego w przek\u0142adzie NPD najch\u0119tniej u\u017cywamy s\u0142\u00f3w \u201cspo\u0142eczno\u015b\u0107\u201d lub \u201cwsp\u00f3lnota\u201d ze wzgl\u0119du na ich rodzaj gramatyczny (taki sam jak s\u0142owa\u00a0ekklesia)<\/em>. Pierwsi chrze\u015bcijanie doskonale rozumieli, \u017ce ich zadaniem, jako Oblubienicy, jest nie tylko wytrwa\u0107 w wierno\u015bci wobec Oblubie\u0144ca \u2013 Chrystusa, ale przede wszystkim przygotowywa\u0107 si\u0119 na spotkanie z Nim, wzrastaj\u0105c w u\u015bwi\u0119ceniu (bez kt\u00f3rego nikt nie ujrzy PANA \u2013 Hbr 12,14), poniewa\u017c \u015bwi\u0119to\u015b\u0107 jest cech\u0105 Bo\u017cego charakteru (1 P 1,16).<\/p>\n

    Skoro za\u015b m\u00f3wimy o \u015bwi\u0119to\u015bci i wierno\u015bci, trzeba pami\u0119ta\u0107 o tym, co powiedzia\u0142 Jezus:\u00a0Zrozumcie, \u017ce wysy\u0142am was niczym owce pomi\u0119dzy wilki. Dlatego we wszystkim, co czynicie, post\u0119pujcie rozwa\u017cnie, wybieraj\u0105c sw\u0105 drog\u0119 tak starannie, jak czyni\u0105 to w\u0119\u017ce, jednocze\u015bnie zachowuj\u0105c czysto\u015b\u0107 i wierno\u015b\u0107 \u2013 jak synogarlice<\/em>\u00a0(Mt 10,16 NPD), a tak\u017ce:\u00a0Nie ka\u017cdy, kto zwraca si\u0119 do mnie s\u0142owami: \u201cPANIE! PANIE!\u201d, wejdzie do Kr\u00f3lestwa Niebios, lecz tylko ten, kto pe\u0142ni wol\u0119 mojego Niebia\u0144skiego Ojca<\/em>\u00a0(Mt 7,21 NPD). Tak wi\u0119c u\u015bwi\u0119cenie (rozumiane jako styl \u017cycia i my\u015blenia oraz podejmowania osobistych decyzji, by ku chwale Bo\u017cej unika\u0107 grzechu) nie jest w \u017cadnym wypadku zapracowywaniem sobie na zbawienie, lecz konsekwencj\u0105 procesu zbawienia. U\u015bwi\u0119cenie bowiem, obok wzorowania si\u0119 na Bo\u017cej postawie mi\u0142o\u015bci (gr.\u00a0agape<\/em>), jest jednym z najwa\u017cniejszych sk\u0142adnik\u00f3w objawionej woli Bo\u017cej.<\/p>\n

    Zapis s\u0142owa KYRIOS w przek\u0142adzie NPD<\/h3>\n

    Pewn\u0105 nowo\u015bci\u0105 przek\u0142adu NPD<\/strong> jest zapis s\u0142owa\u00a0\u00a0KYRIOS<\/strong><\/em>\u00a0jako PAN (wersalikami). Wyboru takiego Redakcja NPD dokona\u0142a z uwagi na fakt, \u017ce Nowy Testament powstawa\u0142 w \u015brodowisku wp\u0142ywu\u00a0Septuaginty<\/em>, czyli greckiego t\u0142umaczenia\u00a0Biblii Hebrajskiej<\/em>, kt\u00f3rego to przek\u0142adu dokona\u0142a grupa \u017cydowskich rabin\u00f3w. Do oddania hebrajskiego tetragramu\u00a0JHWH<\/em>\u00a0u\u017cyli oni greckiego\u00a0KYRIOS.<\/em>\u00a0Z tego rozwi\u0105zania translatorskiego skorzystali\u015bmy ju\u017c w nowym przek\u0142adzie dynamicznym\u00a0Ksi\u0119gi<\/em>\u00a0Psalm\u00f3w<\/em>. Z czasem po\u0142\u0105czyli\u015bmy ten fakt z my\u015bl\u0105, \u017ce skoro w greckim przek\u0142adzie ST s\u0142owo\u00a0KYRIOS<\/em>\u00a0odnoszone by\u0142o do\u00a0JHWH<\/em>, a w NT to samo s\u0142owo jest odnoszone do Jezusa Chrystusa, to wnioski teologiczne s\u0105 oczywiste i jednoznaczne.<\/p>\n

    Do tego samego przekonania dochodzili pierwsi chrze\u015bcijanie, a wojna duchowa, jaka trwa\u0142a przez pierwsze sto lat po wniebowst\u0105pieniu Jezusa, widoczna by\u0142a w zmasowanych atakach teologicznych kwestionuj\u0105cych Jego Bosko\u015b\u0107. To m.in. by\u0142o r\u00f3wnie\u017c powodem radykalnego podzia\u0142u \u017byd\u00f3w na ortodoksyjnych i tych, kt\u00f3rzy uwierzyli w Jezusa. Maj\u0105c to w\u0142a\u015bnie na uwadze, Redakcja NPD zdecydowa\u0142a si\u0119 na zapis wersalikowy PAN, gdy s\u0142owo\u00a0KYRIOS<\/em>\u00a0odnosi si\u0119 do Jezusa. S\u0105 w NT miejsca, w kt\u00f3rych\u00a0kyrios<\/em>\u00a0u\u017cywane jest w znaczeniu grzeczno\u015bciowym. W\u00f3wczas w NPD jest zapisywane jako \u201cpan\u201d. Czasem, gdy osoby stykaj\u0105ce si\u0119 z Jezusem nie deklarowa\u0142y (lub jeszcze nie zadeklarowa\u0142y) uznania Jego Bosko\u015bci, lecz okazywa\u0142y Mu zwyk\u0142y szacunek (por. J 4,19), u\u017cywali\u015bmy zapisu \u201cPan\u201d. Czasami taki zapis pojawia si\u0119, gdy \u017bydzi, odnosz\u0105c si\u0119 do otrzymywanych objawie\u0144, nie s\u0105 pewni, czy maj\u0105 do czynienia z samym Bogiem, czy tylko z Jego pos\u0142a\u0144cem (np. Dz 22,8). Wtedy w zale\u017cno\u015bci od kontekstu u\u017cywali\u015bmy zapis\u00f3w \u201cPan\u201d lub \u201cpan\u201d.<\/p>\n

    Najwa\u017cniejsze jest, \u017ce Jezus Chrystus jest Jedynym Bogiem i fakt ten zdeterminowa\u0142 wszelkie rozstrzygni\u0119cia Redakcji NPD. To sam Jezus bowiem w\u00a0Apokalipsie<\/em>\u00a0nie zawaha\u0142 si\u0119 powiedzie\u0107 Janowi:\u00a0JA JESTEM Pocz\u0105tkiem i Ko\u0144cem wszystkiego, TYM, KT\u00d3RY JEST, KT\u00d3RY ZAWSZE BY\u0141 i KT\u00d3RY NADCHODZI, Bogiem Wszechw\u0142adnym!<\/em>\u00a0(Ap 1,8 NPD). Nie dziwi wi\u0119c wcale fakt, \u017ce Aposto\u0142 Jan napisa\u0142:\u00a0ON JEST S\u0142owem Boga \u2013 Jego Wyrazem<\/em>\u00a0\u2013\u00a0sensem, tre\u015bci\u0105 i odwieczn\u0105 istot\u0105 przekazu Najwy\u017cszego. Z Niego wszystko si\u0119 wzi\u0119\u0142o i w Nim mia\u0142o sw\u00f3j pocz\u0105tek. A skoro odwieczne S\u0142owo Boga w swej istocie jest Bogiem, to znaczy, \u017ce ON JEST odwiecznym Bogiem. Z uwagi na Niego i przez Niego wszystko si\u0119 sta\u0142o, a bez Niego nic si\u0119 nie sta\u0142o, cokolwiek si\u0119 dokona\u0142o. W Nim bowiem z\u0142o\u017cona jest ca\u0142a pe\u0142nia odwiecznego i niesko\u0144czonego Bo\u017cego \u017bycia. I to w\u0142a\u015bnie On \u2013 \u015awiat\u0142o\u015b\u0107 tego \u017bycia \u2013 przyszed\u0142 do ludzi, aby swoim blaskiem roz\u015bwietli\u0107 ciemno\u015b\u0107, a ona nie by\u0142a w stanie Go ogarn\u0105\u0107 ani przezwyci\u0119\u017cy\u0107<\/em>\u00a0(J 1,1\u20135 NPD).<\/p>\n

    \u201eNiebo\u201d w nowym t\u0142umaczeniu Pisma \u015awi\u0119tego<\/h3>\n

    Innym terminem, w kt\u00f3rym nowe t\u0142umaczenie Pisma \u015awi\u0119tego<\/strong> NPD przynosi istotne rozr\u00f3\u017cnienia, jest gr.\u00a0\u00a0ouranos<\/strong><\/em>\u00a0(czyt. uranos) \u2013 \u201cniebo\u201d<\/strong>. To s\u0142owo w kulturze semickiej s\u0142u\u017cy\u0142o do okre\u015blania zar\u00f3wno widzialnego niebosk\u0142onu, jak i niewidzialnej rzeczywisto\u015bci duchowej. Dla wyr\u00f3\u017cnienia tego ostatniego znaczenia Redakcja NPD wprowadzi\u0142a zapis \u201cNiebiosa\u201d (dodatkowo wyr\u00f3\u017cniony wielk\u0105 liter\u0105). Og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c, wielkie litery w przek\u0142adzie NPD<\/strong> maj\u0105 znacznie szersz\u0105 funkcj\u0119 ni\u017c tylko taka, jaka jest im przypisana przez polsk\u0105 gramatyk\u0119. W Biblii NPD<\/strong> otrzyma\u0142y one dodatkowo zadanie odr\u00f3\u017cnienia poj\u0119\u0107 r\u00f3wnoleg\u0142ych pochodz\u0105cych ze \u015bwiata widzialnego i niewidzialnego (rzeczywisto\u015bci ziemskiej i niebia\u0144skiej).<\/p>\n

    Np. s\u0142owo \u201c\u017cycie\u201d oznacza obecn\u0105, cielesn\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 fizycznej egzystencji (gr.\u00a0bios<\/em>), natomiast \u201c\u017bycie\u201d (gr.\u00a0Dzoe<\/em>) odnosi si\u0119 do odwiecznej i niesko\u0144czonej rzeczywisto\u015bci istnienia Boga, do kt\u00f3rej wejd\u0105 ludzie zapisani w Chrystusowej Ksi\u0119dze \u017bycia. Tak samo s\u0142owo \u201c\u015bmier\u0107\u201d oznacza koniec fizycznego istnienia w tym ciele, podczas gdy \u201c\u015amier\u0107\u201d odnosi si\u0119 do ca\u0142kowitego oddzielenia od Boga, czemu towarzyszy\u0107 b\u0119dzie wieczne cierpienie, jakie b\u0119d\u0105 prze\u017cywa\u0107 osoby skazane na niesko\u0144czone pot\u0119pienie. \u017bycie i \u015amier\u0107 (zapisane wielkimi literami) s\u0105 wi\u0119c dwiema przeciwstawnymi sobie wiecznymi stanami.<\/p>\n

    Wsp\u00f3\u0142czesne t\u0142umaczenie terminu \u201eporneia\u201d<\/h3>\n

    Absolutn\u0105 nowo\u015bci\u0105 w skali \u015bwiatowej translatoryki biblijnej jest wprowadzone przez NDP uwsp\u00f3\u0142cze\u015bnienie greckich termin\u00f3w\u00a0\u00a0porneia<\/strong><\/em>\u00a0(a tak\u017ce pochodnych:\u00a0pornos, porne<\/em>), zrealizowane za pomoc\u0105 dynamicznych ekwiwalent\u00f3w bazuj\u0105cych (w zale\u017cno\u015bci od kontekstu) na okre\u015bleniach: \u201cpornografia i wyuzdanie seksualne\u201d<\/strong>, \u201crozpasanie seksualne i pornografia\u201d oraz pochodnych. W dotychczasowej tradycji polskiej biblistyki do t\u0142umaczenia\u00a0porneia<\/em>\u00a0u\u017cywano termin\u00f3w: \u201crozpusta\u201d, \u201cnierz\u0105d\u201d, \u201cporubstwo\u201d i \u201cwszetecze\u0144stwo\u201d. Ka\u017cde z tych s\u0142\u00f3w jest ju\u017c coraz mniej rozumiane (albo wr\u0119cz wcale) przez m\u0142odsz\u0105 i zlaicyzowan\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa. Bywa te\u017c tak, \u017ce ich u\u017cycie wykracza poza sfer\u0119 seksualn\u0105 i jest st\u0119piane lub rozmywane, jak np. w okre\u015bleniu: \u201ctak wystawna kolacja to czysta rozpusta\u201d.<\/p>\n

    Z uwagi na przyj\u0119te za\u0142o\u017cenia przek\u0142adu dynamicznego<\/strong> Redakcja NPD zdecydowa\u0142a si\u0119 \u015bci\u015blej powi\u0105za\u0107 oryginalne s\u0142owa\u00a0porneia, pornos i porne<\/em>\u00a0ze wsp\u00f3\u0142czesnymi realiami. Pornografia jest \u015bmiertelnym rakiem tocz\u0105cym nie tylko \u015bwieckie spo\u0142ecze\u0144stwo, ale tak\u017ce wszystkie ko\u015bcio\u0142y. Badania statystyczne potwierdzaj\u0105, \u017ce 80% m\u0119\u017cczyzn chodz\u0105cych do ko\u015bcio\u0142a w taki czy w inny spos\u00f3b aktywnie korzysta z pornografii. 50% duszpasterzy m\u0142odzie\u017cowych r\u00f3wnie\u017c jest uwik\u0142anych w pornografi\u0119. R\u00f3wnie\u017c kobiety nie s\u0105 od tego wolne. 30% kobiet deklaruj\u0105cych si\u0119 jako wierz\u0105ce jest uzale\u017cnionych od pewnych form pornografii (cho\u0107by tylko od literatury pornograficznej). Dochody przemys\u0142u pornograficznego w roku 2006 by\u0142y wy\u017csze ni\u017c dochody firm Microsoft, Google, Amazon, eBay, Yahoo, Apple, Netflix oraz EarthLink razem wzi\u0119tych (!!!). Nale\u017cy przy tym pami\u0119ta\u0107, \u017ce 90% materia\u0142\u00f3w pornograficznych udost\u0119pnianych jest ca\u0142kowicie nieodp\u0142atnie, a cytowana statystyka dotyczy jedynie dziesi\u0119cioprocentowej, p\u0142atnej niszy przemys\u0142u pornograficznego. Skoro za\u015b dla wszystkich j\u0119zykoznawc\u00f3w jest oczywiste, \u017ce s\u0142owo \u201cpornografia\u201d pochodzi od greckiego\u00a0porneia<\/em>, to Redakcja NPD nie widzi \u017cadnego sensownego powodu unikania w tekstach biblijnych tego tak oczywistego pokrewie\u0144stwa semantycznego. Testy takiego przek\u0142adu, przeprowadzone przez Redakcj\u0119 w\u015br\u00f3d potencjalnych czytelnik\u00f3w, pokaza\u0142y, \u017ce zrozumienie tekstu biblijnego staje si\u0119 o wiele lepsze, a przekaz Bo\u017cego S\u0142owa znacznie bardziej czytelny i komunikatywny.<\/p>\n

    Oczywi\u015bcie zdajemy sobie spraw\u0119, \u017ce taki ekwiwalent dynamiczny nie oddaje pe\u0142ni spektrum znaczeniowego s\u0142owa\u00a0porneia<\/em>\u00a0i jego derywat\u00f3w. S\u0142owo Bo\u017ce okre\u015bla nim bowiem ca\u0142y szereg nieunormowanych zachowa\u0144 seksualnych, o kt\u00f3rych nawet nie chcemy tu wspomina\u0107. Do\u015b\u0107 jedynie stwierdzi\u0107, \u017ce w\u00a0Septuagincie<\/em>\u00a0s\u0142owem\u00a0porneia<\/em>\u00a0oddano sens hebrajskiego rdzenia\u00a0\u00a0znh<\/strong><\/em>, kt\u00f3ry w \u015bwi\u0119tych pismach \u017cydowskich stosowany by\u0142 do opisu nie tylko wspomnianych wcze\u015bniej niestosowno\u015bci \u017cycia seksualnego, ale odnosi\u0142 si\u0119 tak\u017ce do ma\u0142\u017ce\u0144stw mieszanych \u2013 wierz\u0105cych z niewierz\u0105cymi (w \u00f3wczesnym rozumieniu \u017byd\u00f3w z nie-\u017bydami), a przez niekt\u00f3rych prorok\u00f3w by\u0142 u\u017cywany r\u00f3wnie\u017c do okre\u015blania wszystkich innych religii, kt\u00f3re by\u0142y postrzegane jako swoisty duchowy nierz\u0105d i zdrada Jedynego Boga.<\/p>\n

    T\u0142umaczenie s\u0142owa \u201ecia\u0142o\u201d we wsp\u00f3\u0142czesnym przek\u0142adzie NPD Biblii<\/h3>\n

    Cho\u0107 sens greckich s\u0142\u00f3w\u00a0soma<\/strong><\/em>\u00a0i\u00a0sarks<\/strong><\/em>\u00a0w NT jest wyra\u017anie r\u00f3\u017cny, to jednak w wi\u0119kszo\u015bci tradycyjnych polskich przek\u0142ad\u00f3w, t\u0142umaczone s\u0105 one jednakowo \u2013 jako \u201ccia\u0142o\u201d. Angielskie przek\u0142ady poradzi\u0142y sobie z tym problemem, stosuj\u0105c odpowiednio:\u00a0body<\/em>\u00a0i\u00a0flesh<\/em>, co jednak nadal nie oddaje sensu przekazu i wymaga dalszych obja\u015bnie\u0144. W przek\u0142adzie NPD starali\u015bmy si\u0119 upora\u0107 z tym wyzwaniem translatorskim przez zr\u00f3\u017cnicowanie t\u0142umaczenia odpowiednio na\u00a0cia\u0142o<\/strong><\/em>\u00a0i\u00a0stara, grzeszna natura<\/strong><\/em>.<\/p>\n

    Rozwi\u0105zania semantyczne w przek\u0142adzie NPD<\/h3>\n

    Tego typu rozwi\u0105za\u0144 semantycznych jest w NPD znacznie wi\u0119cej.<\/strong> Za ka\u017cdym razem starali\u015bmy si\u0119 opisywa\u0107 je albo w przypisach dolnych, albo Komentarzu NPD umieszczonym na ko\u0144cu publikacji. Oczywi\u015bcie rozumiemy, \u017ce nie ka\u017cde z proponowanych rozwi\u0105za\u0144 translatorskich lub edytorskich spodoba si\u0119 wszystkim i nie ka\u017cde zyska powszechn\u0105 akceptacj\u0119, szczeg\u00f3lnie w \u015brodowiskach o tradycyjnej religijno\u015bci. Chcemy jednak przypomnie\u0107 raz jeszcze, \u017ce nie do tych kr\u0119g\u00f3w adresowany jest przek\u0142ad NPD<\/strong>. Je\u015bli za\u015b przyj\u0119te rozwi\u0105zania interpretacyjne u\u0142atwi\u0105 komu\u015b lepsze zrozumienie przes\u0142ania Bo\u017cego S\u0142owa i zainspiruj\u0105 kogo\u015b do takiego poznawania woli Ojca z Niebios, kt\u00f3re znajdzie odzwierciedlenie w osobistym \u017cyciu, b\u0119dzie to oznacza\u0142o, \u017ce modlitwy, kt\u00f3re ka\u017cdego dnia pracy zanosili\u015bmy przed Bo\u017cy Tron, zosta\u0142y wys\u0142uchane.<\/p>\n

    Czy wysi\u0142ek podj\u0119ty przez Zesp\u00f3\u0142 NPD w trakcie tworzenia dynamicznego przek\u0142adu Biblii<\/strong> mia\u0142 sens i czy przyniesie Bogu nale\u017cn\u0105 Mu cze\u015b\u0107 i chwa\u0142\u0119, oceni\u0105 nie tylko czytelnicy, ale przede wszystkim sam Najwy\u017cszy \u2013 B\u00f3g Wszechmocny, Odwieczny Ojciec wszelkiej \u015awiat\u0142o\u015bci, Jedyny Panuj\u0105cy i Jedyny maj\u0105cy w sobie \u017bycie, \u015awi\u0119ty i Sprawiedliwy, PAN Zast\u0119p\u00f3w, Kr\u00f3l kr\u00f3l\u00f3w i PAN pan\u00f3w, objawiony w Jezusie Chrystusie, przez Kt\u00f3rego, dla Kt\u00f3rego i dzi\u0119ki Kt\u00f3remu istnieje wszystko, co jeste\u015bmy w stanie postrzega\u0107, do\u015bwiadcza\u0107 i rozumie\u0107. Jemu to nasz\u0105 prac\u0105 sk\u0142adamy cze\u015b\u0107 i oddajemy chwa\u0142\u0119 w pe\u0142ni naszego uwielbienia i dzi\u0119kczynienia.<\/p>\n

    Redakcja NPD<\/em><\/p>\n<\/p>\n

    \n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div>\n<\/div><\/div>

    \n\t\n\t\t\t\t\t\t\t\n
    \n\t
    \n\t\t\t\t\n\t\t
    \n\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\"\"<\/span>\t\t\t<\/a>\n\t\t\t